Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΛΗΝΟΛΟΓΙΑ

Του καθηγητή Δρα Ηλία Φιλιππίδη

Η εκπληκτική αγιογραφία του 1560 από την Μονή των Φιλανθρωπηνών στα Γιάννενα με αρχαίους  Έλληνες Σοφούς.

Πρόταση για μία δυναμική επιστήμη του Ελληνισμού


Από το 1994 έχουμε καθιερώσει τον όρο «Ελληνολογία» (νεολογισμός) για την δημιουργία μιάς ειδικής επιστήμης με σκοπό την μελέτη και την ανάδειξη του ελληνικού ιστορικού και πολιτισμικού φαινομένου σε τρία επίπεδα: παρελθόν, παρόν και μέλλον.

1. Ανάλυση

1.1. Ο όρος «Ελληνισμός» από πολιτισμικής πλευράς περιέχει τρεις έννοιες:

α. μία διατοπική έννοια, η οποία σημαίνει τους απανταχού της γης Έλληνες.

ΟΙ Έλληνες χωρίζονται σε τέσσερις γεωγραφικούς και ιστορικούς χώρους:

  • τους Ελλαδίτες Έλληνες
  • τους Έλληνες της Κύπρου
  • τον Μείζονα Ελληνισμό (του Πόντου, Κωνσταντινουπόλεως και γενικά της Μικρασίας, της Νοτίου Ρωσίας, Αιγύπτου, Νοτίου Ιταλίας) και
  • τους Έλληνες της Διασποράς ή Ομογενείς. Πρόκειται για τις νεότερες κοινότητες ελλήνων μεταναστών από Ελλάδα, Κύπρο και τον Μείζονα Ελληνισμό.

β. μία διαχρονική έννοια, η οποία σημαίνει την διαμόρφωση του Ελληνισμού ως ιδιαίτερου πολιτισμού καθώς και την ιστορική πορεία αυτού του πολιτισμικού φαινομένου από την Μυθολογία μέχρι το παρόν αλλά και το μέλλον και

γ. μία διανοητική έννοια , η οποία περιλαμβάνει τις αξίες, την πνευματική παραγωγή, τις παραδόσεις και τα ιστορικά παραδείγματα, τα οποία ανέδειξε ο Διαχρονικός ελληνικός πολιτισμός. Ελληνισμός είναι ο ιδιαίτερος τρόπος σκέψεως και ζωής των Ελλήνων. Αυτό γίνεται ακόμη και υποσυνείδητα μέσω της νοοτροπίας. Γι’ αυτό πολύ σωστά ο Χρήστος Γιανναράς λέγει, ότι ο ζωντανός ελληνικός πολιτισμός είναι κυρίως ο «τρόπος».

1.2. Ο όρος «Ελληνισμός» από χρονικής πλευράς χωρίζεται σε τρία στάδια:

Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

Με αυτή την έννοια η Ελληνολογία περιλαμβάνει τρία κεφάλαια χρονικών περιόδων:


α. το παρελθόν αφορά την μελέτη του Ελληνισμού ως ιδιαίτερης ταυτότητας πολιτισμού, τα στοιχεία της ταυτότητας και της ιδιαιτερότητάς του καθώς και την μελέτη των παραγόντων εξελίξεως του Ελληνικού κόσμου και πολιτισμού.

β. το παρόν αφορά την μελέτη της σημερινής καταστάσεως του Ελληνισμού, τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς της περιοχής μας καθώς και τις αιτίες και τις συνέπειες της κρίσεως, που αντιμετωπίζει ο Ελλαδικός ελληνισμός και

γ. το μέλλον αφορά την μελέτη των προϋποθέσεων διασφαλίσεως του μέλλοντος του Ελληνισμού ως έθνους, ως πολιτισμού και ως κράτους. Αυτά τα τρία στοιχεία της ιστορικής υποστάσεως του Ελληνισμού πρέπει να προσεγγίζονται αναγνωρίζοντας την ιδιαιτερότητα του χαρακτήρα του κάθε στοιχείου και την ανάγκη ιδιαίτερης ενισχύσεώς του.

2. Συμπεράσματα

Από επιστημονικής πλευράς η Ελληνολογία μπορεί να χαρακτηρισθεί ως η Μακροκοινωνιολογία του Διαχρονικού ελληνικού πολιτισμού. Πρόκειται για μία εποπτική, κριτική και στρατηγική επιστήμη, με μία λέξη για μία στρατευμένη επιστήμη, η οποία δεν περιορίζεται στις αναλύσεις και τις διαγνώσεις αλλά αναζητεί και τις αιτίες των προβλημάτων και καταλήγει στις προτάσεις , για την αντιμετώπιση και την λύση των προβλημάτων.

Με αυτή την έννοια η Ελληνολογία προσεγγίζει το αντικείμενό της, τον Ελληνισμό, δυναμικά, δηλ.σε τρία επίπεδα:

  • ως υφιστάμενη κατάσταση,
  • ως δυνατότητα αξιοποιήσεως των πιστοποιημένων από την ιστορία δυνατοτήτων του και
  • ως πρόβλημα, που απαιτεί την θεραπευτική αντιμετώπισή του, ακριβώς όπως η ιατρική επιστήμη είναι ταγμένη στον υπέρτατο σκοπό της, την φροντίδα της υγείας του ανθρώπου.

Ο Διαχρονικός ελληνικός πολιτισμός περιλαμβάνει συνολικά τα κάτωθι στάδια εξελίξεως:

α. Μυθολογία

β. Κλασσικοί χρόνοι

γ. Ελληνισμός –Χριστιανισμός, Ορθοδοξία

δ. Βυζάντιο

ε. Νεότερος ελληνισμός (Τουρκοκρατία, Ελλαδικό κράτος) και

στ. Το μέλλον του Ελληνισμού. Οι παγκόσμιες τάσεις, οι κίνδυνοι και οι προϋποθέσεις- προοπτικές του Ελληνικού μέλλοντος.

Από ιδεολογικής απόψεως η Ελληνολογία έχει ελληνοκεντρικό χαρακτήρα αλλά πιστεύει στον οικουμενικό χαρακτήρα του ελληνικού πολιτισμού. Δεν επηρεάζεται από κόμματα και πολιτικές θεωρίες. Αντιθέτως προβάλλει τον δημοκρατικό πατριωτισμό, για να αποτελέσει τον κοινό παρονομαστή ολόκληρου του ελλαδικού πολιτικού φάσματος, του δημόσιου λόγου και του εκπαιδευτικού συστήματος της πατρίδας μας.

Γιαυτό η Ελληνολογία κινείται ιδεολογικά και κοινωνικά σε τρία επίπεδα:


α. την διάδοση της φιλοπατρίας και μιάς κριτικής ελληνογνωσίας

β. την συμβολή στην διαμόρφωση μιάς δημόσιας ηθικής της κοινής ευθύνης και της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά για την προαγωγή της δημοκρατίας, για την επιβίωση, ανάπτυξη και προβολή του Ελληνισμού και του πολιτισμού του και

γ. την ενημέρωση των Ελλήνων στο εσωτερικό και το εξωτερικό με σκοπό την συσπείρωση και την ενεργοποίηση.

Ο Ελληνισμός έχει ανάγκη από ένα ΝΕΟ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ. Χρειαζόμαστε μία πνευματική νέα Φιλική εταιρεία, που θα συνδυάζει την επιστημονική γνώση με την διαφώτιση και την εκλαϊκευση.

E-mail: filippidis103@yahoo.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη, 2 Νοεμβρίου 2017

Η σκέψη ως πηγή της Αριστεράς

Του Ηλία Φιλιππίδη


Η Αριστερά και το βιβλίο

Στην Αγγλία κυκλοφορούσε στα μεταπολεμικά χρόνια ως ανέκδοτο η προτροπή: «Μην διαβάζεις πολλά βιβλία, θα γίνεις κομμουνιστής»!

Βασικά η αριστερή ιδεολογία, πέρα από τις προπαγανδιστικές της ανάγκες, είχε διαμορφώσει και μια επιλεκτική σχέση προς την υλιστική επιστήμη και την υλιστική και μηδενιστική φιλοσοφία. Γενικά πάντως η Αριστερά, τόσο στον 19οόσο και στον 20ο αιώνα, εκπροσωπείτο από δύο πρότυπα: τον εργάτη και τον νέο διανοούμενο, που καταβρόχθιζε ό,τι έντυπο έβρισκε μπροστά του και ιδιαίτερα της φιλοσοφίας και των φυσικών επιστημών.

Δυο εξελίξεις όμως περιόρισαν τη σύζευξη της αριστεράς με το βιβλίο:

α. Η ουδετεροποίηση της επιστήμης και κατ’ επέκταση η πολιτική της χειραφέτηση σε συνδυασμό με την τεράστια ανάπτυξη της τεχνολογίας ξεπέρασαν το ερώτημα της αριστερής ιδεολογίας που ήταν: πώς θα δημιουργήσουμε μία συστοιχία ανάμεσα στην φύση, στον τρόπο που σκέπτεται ο άνθρωπος και στον ιδανικό τρόπο οργάνωσης της ανθρώπινης κοινωνίας.

Όμως τα ερωτήματα αυτά παραμένουν ανοικτά, συνεχώς επεκτείνονται και το καθένα έχει αποκτήσει την δική του λογική. Η αναζήτηση μιας συμπαντικής συστοιχίας ξεπερνά τα όρια και τις προδιαγραφές της επιστήμης και ανήκει πλέον στη σφαίρα της μεταφυσικής. Αριστερή μεταφυσική δεν μπορεί να υπάρξει.

β. Η διεύρυνση των γνώσεων και των πληροφοριών απομάκρυνε την προσδοκία της άμεσης αποκωδικοποίησης της πραγματικότητας και άφησε την προτεραιότητα και την αποτελεσματικότητα του ιδεολογικού αγώνα στον πολιτικό ακτιβισμό και στο διαχρονικό υποκείμενο του, το Κόμμα. Το αποτέλεσμα ήταν, ειδικά για την Ελλάδα, η «διανόηση» της Αριστεράς να περιοριστεί στους ποιητές, με κορυφαίο τον Γιάννη Ρίτσο και τους καλλιτέχνες, με κορυφαίο τον παγκοσμίου φήμης μουσικό Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος όμως έσπασε το φράγμα των κομματικών προδιαγραφών.

Πάντως από την μέχρι τώρα ιστορική πορεία της Αριστεράς πρέπει να κρατήσουμε δύο πράγματα:

  • Ότι ο Αριστερός άνθρωπος γεννήθηκε από την φιλοδοξία δημιουργίας ενός σύγχρονου ενιαίου ανθρώπου, ο οποίος θα αντικαθιστούσε το πρότυπο του Homo Universalis της Αναγέννησης
  • Η μελέτη και η γνώση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αμφισβήτηση της όποιας παγιωμένης πραγματικότητας.

Η Αριστερά στην Ελλάδα και οι σύγχρονες προκλήσεις

Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από τη δανειακή κατοχή της πατρίδας μας, την προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ και την έλλειψη πνευματικής ηγεσίας.

Ο Λαός μας έχει εγκαταλειφτεί στη μοίρα του και ελπίδα σωτηρίας δεν φαίνεται να υπάρχει.

Η μόνη μας ελπίδα έχει ακόμη τον χαρακτήρα ονείρου και είναι η αφύπνιση και η ενεργοποίηση του Λαού μας.

Όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει από μόνο του. Χρειάζονται καταλύτες και μία στρατηγική απελευθέρωσης.

Δεν αναφέρομαι σε «ηγέτες» αλλά σε καταλύτες, διότι, αν η ιστορική μας εξέλιξη δεν «βρέξει» ηγέτες ή η γη μας (η κοινωνία μας ) δεν «φυτρώσει» ηγέτες, τι θα κάνουμε; Θα αποδεχτούμε τη μοίρα μας, που θα είναι το τέλος του Ελληνισμού μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα;

Ως καταλύτες εννοώ:

α. Τη συνειδητή διαμόρφωση προϋποθέσεων συλλογικών αντιδράσεων του Λαού μας, ώστε να προλάβουμε τυφλές αντιδράσεις, οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν χειρότερα προβλήματα, όπως καταστροφές, εμφυλιακές αιματηρές καταστάσεις, ακόμη και νέες εθνικές συμφορές, χωρίς να είναι δεδομένο, ότι θα προκύψει κάποια πολιτική προοπτική διεξόδου.

β. Τη διαμόρφωση ΕΚ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ενός κλίματος κοινωνικής και πολιτικής συσπείρωσης, πάνω στο οποίο θα στηριχθούν οι όποιες προτάσεις μιάς νέας συνταγματικής και πολιτικής αρχιτεκτονικής της πατρίδας μας, η εφαρμογή των οποίων θα αρχίσει μέσα από μία Εθνική  Συντακτική Συνέλευση.

γ. Τη διαμόρφωση και ενεργοποίηση μιάς πνευματικής και πολιτικής πρωτοπορίας, η οποία, με πατριωτισμό και όραμα, θα αναλάβει την ευθύνη της θεσμικής αξιοποίησης αυτής της ιδιαίτερης ιστορικής συγκυρίας.

Στην ουσία θα πρόκειται για μία εθνικο-απελευθερωτική, πνευματική και πολιτική επανάσταση, η οποία θα πρέπει να διαμορφώσει το μέλλον της Ελλάδας για τα επόμενα 200 χρόνια!

Το συμπέρασμα είναι, ότι ο ιστορικός κλήρος της πρωτοπορίας πέφτει στην Αριστερά. Πόσο όμως η Αριστερά είναι προετοιμασμένη γι’ αυτόν τον ρόλο;

Μέχρι τώρα η Αριστερά χαρακτηριζόταν από την αγωνιστικότητα και την ικανότητα μαζικής προβολής των αιτημάτων της. Όμως, σήμερα, η Αριστερά, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν αποτελεί μία αξιόπιστη πολιτική δύναμη. Ειδικά η παραδοσιακή Αριστερά έχει αυτο-αχρηστευθεί για τους παρακάτω λόγους:

α. Στη Μεταπολίτευση το ΚΚΕ έγινε κατά έναν ιδιότυπο τρόπο μέρος της εξουσίας ως γεωπολιτικός παραστάτης του ΠΑΣΟΚ κατ΄ εντολήν της ηγεσίας της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Αυτή η ερμαφρόδιτη κατάσταση διέφθειρε τα στελέχη του κόμματος και αντικατέστησε την αγωνιστικότητα τους με τον καιροσκοπισμό, τον ναρκισσισμό, την κοινωνική επιδεικτικότητα, ακόμη και τον τραμπουκισμό.

β. Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού τα στελέχη του ΚΚΕ έχασαν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Η ασφάλεια που ένιωθαν και η βεβαιότητα της άμεσης νίκης χάθηκαν. Έτσι η ανάγκη της δικαίωσης μεταφέρθηκε από την πολιτική στον δογματισμό της ιδεολογίας.

Η ιδεολογική αγκύλωση του σημερινού ΚΚΕ έχει φθάσει σε επίπεδα ομαδικής πολιτικής παραίτησης μέχρι και αυτοκτονίας. Η ηγεσία του Κόμματος δεν ενδιαφέρεται πλέον για την πολιτική πραγματικότητα της Ελλάδας. Ένας ψυχολόγος, ένας κοινωνιολόγος και ένας πολιτικός αναλυτής θα συμφωνούσαν ότι:

– Οι ιερείς της Σχολής του «ήξεις, αφήξεις» του Μαντείου των Δελφών βρήκαν άξιους συνεχιστές στους συντάκτες των δελτίων τύπου του Κόμματος και

– Η μόνη διαγνώσιμη στρατηγική που φαίνεται να διαθέτει το Κόμμα είναι να κερδίσει χρόνο, έστω και αν χρειαστεί να περάσουν 50 χρόνια!

Βασικά το Κόμμα δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για την Ελλάδα. Ενδιαφέρεται μόνο για την ιστορική δικαίωση της Μαρξιστικής θεωρίας. Πρόκειται για ένα μίγμα μεγαλομανίας και ιδεολογικού αυτισμού, ίσως και αδιεξόδου.

γ. Η απολυτοποίηση του Μαρξισμού-Λενινισμού, της ιστορίας της Σοβιετικής Ένωσης και του ίδιου του ΚΚΕ έχουν αποκτήσει πλέον μεταφυσικές διαστάσεις. Ακόμη και η ιστορία δεν έχει το δικαίωμα να κρίνει το μαρξιστικό εγχείρημα. Μόνο μία θρησκεία μπορεί να σκέπτεται έτσι.

δ. Η ακαταλληλότητα του διεθνισμού να αποτελέσει μία σύγχρονη προστατευτική ιδεολογική ασπίδα του ανθρωπισμού. Σήμερα η παγκοσμιοποίηση, ο νεοφιλελευθερισμός και η χρηματική οικονομία επιβάλλουν τον διεθνισμό τόσο ως πραγματικότητα υπέρβασης των συνόρων και των εθνικών επιλογών, όσο και ως ιδεολογικό πρόταγμα για μία ενιαία ανθρωπότητα, χωρίς όμως τις προϋποθέσεις της δημοκρατίας, της ισότητας και της διατήρησης των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Επιδιώκουν την διαμόρφωση μιάς νέας ανθρωπολογίας, όπου ο άνθρωπος δεν λειτουργεί ως συνείδηση με περιεχόμενο την ελευθερία και τις ηθικές αξίες, αλλά ως ένα φυσικό ον, ένα προϊόν της γης, ένα έλλογο, δίποδο φυτό, το οποίο αντιδρά «χημικά» απέναντι στις ανάγκες του, τις οποίες διαμορφώνουν οι « αγορές» καθώς και απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Ο άνθρωπος είναι ένα «EARTHLING» και όχι πλέον ένα being.

Με αυτόν τον τρόπο καταργείται η αυτονομία του ανθρώπου και κατακερματίζεται ο ενιαίος χαρακτήρας της προσωπικότητας του, καθώς και η έννοια της κοινωνίας στο όνομα της παράλληλης ιδεολογίας του δικαιωματισμού.

Δηλαδή, ο άνθρωπος αναγνωρίζεται επιτέλους ως ένα απολύτως ελεύθερο ον;

Όχι δά! Η φύση επεκτείνεται στο επίπεδο του ανθρώπου, όχι πλέον μέσω του πολιτισμού του αλλά μέσω των αγορών. Η φύση και οι αγορές είναι οι μόνες αντικειμενικές πραγματικότητες για τον άνθρωπο. Από εκεί και πέρα, ας απολαύσει ο άνθρωπος την αμοιβή του, που είναι ο απόλυτος υποκειμενισμός!….

Συμπεράσματα

Ζούμε σε μια εποχή αντεπανάστασης και γενικής ανατροπής όλων των κοινωνικών και πνευματικών κατακτήσεων της Νεωτερικότητας .

Γι’ αυτό χρειάζεται μία γενική επανεκτίμηση του ρόλου και του ιδεολογικού περιεχομένου της Αριστεράς και ιδιαίτερα της ελληνικής Αριστεράς.

Η ανθρωπότητα έχει ανάγκη από μία Αριστερά, η οποία:

α. Δεν θα προστατεύει μόνο τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και τον ενιαίο χαρακτήρα της προσωπικότητας του ανθρώπου, με κέντρο την συνείδηση του και τις ηθικές αξίες.

β. Θα επιμένει στην ύπαρξη της κοινωνίας, της κάθε κοινωνίας, και θα στηρίζεται στην ανθρωπολογία του Αριστοτέλη, ότι ο άνθρωπος είναι «ζώον πολιτικόν». Βάση της κοινωνίας και της συνείδησης του ανθρώπου είναι ο πολιτισμός και θεμέλιο του κάθε πολιτισμού είναι η ιδιαιτερότητά του.

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην ποικιλότητα της οικουμενικότητας και την ισοπέδωση που προκαλεί ο διεθνισμός.

γ. Θα διαμορφώνει ελεύθερες και αγωνιστικές συνειδήσεις. Παλαιότερα η Αριστερά ήταν αυτή που διαμόρφωνε τους αριστερούς. Σήμερα ζητούνται αριστεροί, οι οποίοι θα αναλάβουν το μεγάλο χρέος να δημιουργήσουν μία νέα ανθρωποκεντρική Αριστερά με βάση την συνείδηση και τον πολιτισμό.

Χρειάζεται η δημιουργία ενός νέου ιδεολογικού ρεύματος, το οποίο θα συνενώσει τις διάφορες αριστερές συλλογικότητες χωρίς κομματικές κηδεμονίες.

Ο επαναπροσδιορισμός του ιδεολογικού περιεχομένου της Αριστεράς απαιτεί την απόρριψη του δογματισμού και την έναρξη ενός διαλόγου, ο οποίος θα έχει τρία σκέλη:

α. την παγκόσμια κατάσταση

β. την ιδιαίτερη κατάσταση της Ελλάδας και την ανάγκη μιας εθνικο-απελευθερωτικής, ειρηνικής και πολιτικής επανάστασης και

γ. την επεξεργασία ενός ιδεολογικού και ανθρωπολογικού προτύπου για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης, ανοικτής και στρατευμένης (στις αξίες και όχι στα δόγματα και τα κόμματα) συνείδησης.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι οι ρίζες των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα, έχουν σχέση με την παθογένεια του Ελλαδικού κράτους, εσωτερική και εξωτερική, από τότε που ιδρύθηκε μέχρι σήμερα.

Η Ελλάδα στερείται ενός σύγχρονου κοινωνικού και πολιτικού πολιτισμού, ενώ έχει έναν τεράστιο πλούτο ιστορικού και αξιακού πολιτισμού.

Αυτές οι ελλείψεις έχουν διαχρονικό χαρακτήρα και μακροχρόνιες επιπτώσεις και γι’ αυτό χρειάζονται μία ειδική και μακροπρόθεσμη πνευματική επένδυση μιάς λαϊκής αγωγής, η οποία θα χρειασθεί τουλάχιστον 50 χρόνια, για να γίνει κοινό και αυτονόητο κτήμα του Λαού, όπως είχε υπολογίσει ο Αδαμάντιος Κοραής.

Χρειάζεται, λοιπόν, παράλληλα με την πολιτική, και μία πνευματική επανάσταση, την οποία θα πρέπει να δρομολογήσει η Αριστερά, ως έναν νέο Διαφωτισμό, όχι μόνο παράλληλα αλλά και ανεξάρτητα από το πολιτικό πρόβλημα της χώρας.

Αυτή η επανάσταση θα πρέπει να αρχίσει από τον τρόπο που σκεπτόμαστε.

Δημοσιεύθηκε στην `εφημερίδα ( Δρόμος  της αριστεράς ) το Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2017

filippidis103@yahoo.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο, 21 Οκτωβρίου 2017

ΓΙΑ ΠΟΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΜΙΛΑΜΕ;

Του καθηγητή Δρα Ηλία Φιλιππίδη


1. Το πρόβλημα προσδιορισμού της Ευρώπης


Η Ευρώπη έχει ένα όνομα αλλά πολλές μορφές. Η πολυμορφία της Ευρώπης πάλι έχει τετραπλό χαρακτήρα:

  • α. η πολυμορφία των πολιτισμών της ανήκει στα συστατικά στοιχεία της ταυτότητάς της και αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό του πλούτου της και της ελκυστικότητάς της.
  • β. η πολυμορφία των εθνικών συμφερόντων των ευρωπαϊκών χωρών έχει ανταγωνιστικό χαρακτήρα και αποτελεί τον βασικό παράγοντα, ο οποίος εμποδίζει την πολιτική σύγκλιση και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
  • γ. η γεωπολιτική ανεπάρκεια της Ευρώπης. Προτείνω την καθιέρωση του όρου γεωπολιτική ανεπάρκεια της Ευρώπης, για τον προσδιορισμό της γεωπολιτικής της ταυτότητας. Η Ευρώπη, όχι μόνο ως ΕΕ αλλά και ως ήπειρος , δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ασφάλεια της παρά μόνο ως ισορροπία δυνάμεως και διεθνών σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Η Ευρώπη λοιπόν ως νησίδα ειρήνης και ευημερίας, ως συλλογικότητα, η οποία συμμετέχει στην διαμόρφωση της ιστορίας της ανθρωπότητας, νοείται μόνο ως άξονας και γέφυρα ισορροπίας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Όταν η ΕΕ σύρεται από τα συμφέροντα του ενός ή του άλλου πόλου, τότε υποσκάπτει η ίδια τα δικά της συμφέροντα.

  • δ. η εσωτερική ανισορροπία αναπτυξιακού και γεωπολιτισμικού δυναμισμού. Υπάρχουν δύο ρήγματα ετερότητας μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο. Το ένα έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα και αφορά την διαφορά ανάμεσα στις χώρες του Βορρά και του ευρωπαϊκού Νότου και το άλλο έχει γεωπολιτισμικό χαρακτήρα και αφορά δύο ακραία ευρωπαϊκά παραδείγματα, την νησιωτική Αγγλία από την μία πλευρά και την ηπειρωτική Ευρώπη αλλά ιδιαιτέρως την Γερμανία, από την άλλη. Δεν είναι τυχαίο, ότι οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι είχαν ως κύριους αντιπάλους την Γερμανία και την Αγγλία. Αυτή η αντίθεση αναβίωσε πάλι και υποχρέωσε την Αγγλία να υποκύψει στην ιστορική της ταυτότητα και να ζητήσει την αποχώρηση της από την ΕΕ.

2. Το μέλλον της Ευρώπης


Σήμερα η ΕΕ έχει μετατραπεί σε ένα γερμανικό οικονομικό φέουδο.

Αυτό οφείλεται σε τρεις λόγους:

  • α. στην εκπληκτική αναπτυξιακή δυναμική της Γερμανίας σε συνδυασμό με την πλήρη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων της παγκοσμιοποιήσεως για τις εξαγωγικές χώρες.
  • β. στην αναβίωση του γερμανικού εθνικισμού και κυριαρχισμού μετά την ενοποίηση της και
  • γ. στην αναπτυξιακή και γεωπολιτική αποτελμάτωση της Γαλλίας με αποτέλεσμα την κατάρρευση του Γαλλο-γερμανικού άξονα.

Σήμερα δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για μία ευρωπαϊκή πορεία ενοποιήσεως αλλά για μία καθετοποιημένη γερμανοκρατούμενη Ευρώπη, με ένα νοθευμένο «κοινό» νόμισμα, χωρίς πνεύμα ενότητας και με άδηλο μέλλον.

Η ΕΕ δεν διαθέτει ένα κοινό όραμα για το μέλλον της. Οι δυο πρωταγωνιστές της, η Γαλλία και η Γερμανία, έχουν αντίθετες απόψεις, ενώ οι υπόλοιποι εταίροι γκρινιάζουν, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Πρόκειται για ένα τσίρκο, χωρίς ούτε ένα εντυπωσιακό νούμερο, που μπορεί να προκαλέσει κάποιον ενθουσιασμό.

Η Γερμανία δεν διαθέτει κανένα συναίσθημα γι’αυτό που λέμε «Ευρώπη». Τους ξέρω καλά και ξέρω τι λέω. Η Γερμανία θέλει την ΕΕ αλλά ως αντικείμενο οικονομικής εκμεταλλεύσεως, ως «αυλή» της, ως συνέχεια της ναζιστικής πολιτικής του «Ζωτικού χώρου» (Lebensraum).

Αυτό που η Γερμανία εννοεί ως «μεταρρύθμιση» και «αναβάθμιση» των λειτουργιών της ΕΕ δεν είναι ούτε ο εκδημοκρατισμός της ούτε η αλληλεγγύη ούτε η ομοσπονδοποίηση.

Συγκεκριμένα, η Γερμανία εξυπηρετείται από την ταύτιση του Ευρώ με την μονόπλευρη δημοσιονομική πολιτική της λιτότητας ανεξαρτήτως κοινωνικών συνεπειών και χωρίς καμμία ευθύνη των πλούσιων χωρών για επενδύσεις στις πτωχότερες. Η προσέλκυση επενδύσεων, οι εξαγωγές και η εξόφληση των χρεών είναι ευθύνη της κάθε χώρας.

Ως «μεταρρύθμιση» η Γερμανία προτείνει την αναβάθμιση του ESM (Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας) σε μόνιμο θεσμό, ως υπουργείου δημοσιονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης και ελέγχου των προϋπολογισμών των κρατών μελών.

Έτσι το Ευρώ θα παραμείνει ένα απόλυτο μηχανικό μέσο διατηρώντας τις οικονομικές ανισότητες μεταξύ των κρατών- μελών και αφαιρώντας κάθε δικαίωμα αναμίξεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξεύρεση συμβιβαστικών πολιτικών λύσεων, πράγμα που παρέμεινε το ανεκπλήρωτο όνειρο του Αλέξη Τσίπρα…

Παράλληλα σε συνεργασία με τον διαχυτικό Ζ-Κ. Γιουνκέρ θα αρχίσει πίεση για την ένταξη όλων των χωρών –μελών της ΕΕ στη Ευρωζώνη, ώστε στο μέλλον, όποια χώρα θα θελήσει να βγει από το Ευρώ, να ξέρει, ότι θα υποχρεωθεί να εγκαταλείψει και την ΕΕ. Ο απόλυτος εκβιασμός !….

Από την άλλη πλευρά ο Εμμ. Μακρόν θέλει:


  • α. να σώσει την γαλλική οικονομία, δημιουργώντας μία ιδιαίτερη γαλλο-γερμανική ζώνη μέσα στο πλαίσιο της ΕΕ!
  • β. να αποκαταστήσει τον παλαιό Γαλλο-γερμανικό άξονα για κοινή διαβούλευση όλων των πολιτικών αποφάσεων, που θα αφορούν την ΕΕ και την εξωτερική πολιτική της.
  • γ. να καθιερωθεί ο ίδιος ως ο οραματιστής της «νέας Ευρώπης» και να εξασφαλίσει διαχρονικά για την Γαλλία τον τίτλο του λίκνου της Ευρωπαϊκής ιδέας, της ευρωπαϊκής ιδεολογίας και του θεματοφύλακα των ευρωπαϊκών ιδεωδών.

Για να πετύχει το ελάχιστο θέλει να εκβιάσει την Γερμανία με μία γενικευμένη ανοικτή συζήτηση σε όλες τις χώρες –μέλη για το μέλλον της ΕΕ.

Φυσικά και στο τέλος θα επιρρίψει την ευθύνη στην Γερμανία, που «εκκώφευσε» στην φωνή των λαών της Ευρώπης ή θα την αναγκάσει να δεχθεί κάποιες υποχωρήσεις μη οικονομικού χαρακτήρα.

Ο Μακρόν είναι έξυπνος και ξέρει ότι μόνος του, ακόμη και ως Γαλλία, δεν μπορεί να πετύχει ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Χρειάζεται συμμάχους για την διαμόρφωση ενός κλίματος κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς.

Αυτός ήταν ο σκοπός του λόγου του στην Πνύκα και της πρώτης επισκέψεώς του στο εξωτερικό ως πρόεδρου της Γαλλίας.Γι΄αυτό θα πρέπει να επανέλθουμε.

Δημοσιεύτηκε στα ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ την Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2017

filippidis103@yahoo.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Για μια νέα Αριστερά

Του Ηλία Φιλιππίδη


Με αφορμή τις ομιλίες των Κάρλος Λατούφ, Κώστα Λιβιεράτου και Στέλιου Ελληνιάδη στην εκδήλωση «Πολιτισμός και Χειραφέτηση» στο Resistance Festival 2017

Εκκινούμε από την κοινωνιολογική διαπίστωση, ότι το πολιτικό φάσμα Δεξιάς-Αριστεράς έχει χάσει τον γενικό και παραδοσιακό του χαρακτήρα, ο οποίος είχε παγιωθεί διαχρονικά και χώριζε την πραγματικότητα, την επιστήμη και την σκέψη των ανθρώπων ακόμη και κατά τρόπο μεταφυσικό.

Έτσι, όποιος ήταν «δεξιός», ήταν δεξιός, ό,τι και αν έλεγε, ό,τι και αν έκανε. Το αντίστοιχο ίσχυε και για τους αριστερούς. Ήταν να μην σου βγει το όνομα, ή ίσχυε αυτό που είχε επιλέξει ο καθένας με θρησκευτική ευλάβεια ή προεπιλέξει γι’ αυτόν η οικογένειά του. Εννοείται, ότι η επιλογή του καθενός ισοδυναμούσε με την είσοδο στον Παράδεισο και η αντίθετη άποψη, με την κάθοδο στην Κόλαση και τους κολασμένους.

Αν οι τεκτονικές πλάκες διαμορφώνουν νέες γεωλογικές καταστάσεις έπειτα από κάποια εκατομμύρια χρόνια, η ανθρώπινη κοινωνία, ειδικότερα η Δυτική κοινωνία μετά την Βιομηχανική επανάσταση, διαμορφώνει νέες κοινωνικές καταστάσεις το πολύ κάθε 50 χρόνια. Γι’ αυτό θα πρέπει οι μεγάλες πολιτικές θεωρίες και σχολές να επανεξετάζονται και να επαναπροσδιορίζονται από την κάθε νέα γενεά.

Η εποχή που ζούμε, ειδικά μετά τις εμπειρίες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της κατάρρευσης του υπαρκτού σοσιαλισμού και του διπολισμού, έχει κατεδαφίσει ριζικά τον ταυτοτικό, δηλ. τον συνολικό χαρακτήρα των αντιθετικών πόλων Δεξιάς – Αριστεράς. Πιστεύουμε όμως, ότι η ίδια η αντίθεση δεν έχει καταργηθεί, ίσως και να έχει ενταθεί κατακόρυφα. Αλλά αυτό που έχει αλλάξει, είναι τα κριτήρια της διακρίσεως, τα οποία πρέπει να έχουν πλέον ποιοτικό και όχι ταυτοτικό χαρακτήρα.

Κατά την άποψη μας ο ποιοτικός χαρακτήρας της διακρίσεως αναλύεται στα παρακάτω στοιχεία:

  • Α) Tο κέντρο βάρους της διακρίσεως μετατίθεται από την πολιτική συνολικότητα της στα επιμέρους κριτήρια, τα οποία πρέπει να προσδιορίζονται.

  • B) O προσδιορισμός των κριτηρίων πρέπει να τηρεί αυστηρά την διάκριση μεταξύ ιδεολογίας και κοινωνικών δεδομένων. Άρα καταργείται ο δογματικός χαρακτήρας του προσδιορισμού της Αριστεράς και διασπάται ο φαύλος κύκλος μεταξύ ιδεολογίας και δεδομένων. Η ιδεολογία είναι πολιτικό δικαίωμα, η ενημέρωση και ο επιστημονικός χαρακτήρας της διαπιστώσεως των δεδομένων αποτελούν κοινωνική υποχρέωση απέναντι στο σύνολο της κοινωνίας και όχι μόνο απέναντι στην Αριστερά.

  • Γ) Η αντιπαλότητα μετατίθεται από τα πρόσωπα στα δεδομένα και την ιδεολογική αξιολόγηση των δεδομένων.

  • Δ) Η θυματοποίηση της Αριστεράς πρέπει να παύσει να έχει εμμονικό, μαζοχιστικό και εκδικητικό χαρακτήρα. Δυστυχώς η κυρίαρχη τάση της ελλαδικής Αριστεράς, από την εμφάνιση της μέχρι και σήμερα, χαρακτηρίζεται από έλλειψη δημοκρατικότητας.

***

Η διεθνής Αριστερά έπεσε θύμα της μαρξιστικής ορολογίας περί «Δικτατορίας του προλεταριάτου». Δεν μπορούσε ο ευλογημένος Μαρξ να πει «Δημοκρατία του προλεταριάτου», αφού οι καπιταλιστές ήταν μία ελάχιστη κοινωνική μειοψηφία;

Η δημοκρατικότητα δεν είναι θέμα σχέσεως με την εξουσία και την ταξική της διάρθρωση αλλά πρωτίστως θέμα σχέσεως με τον Λαό. Η δογματική Αριστερά έκανε το λάθος να νομίζει (και το έδειχνε), ότι υπάρχει, επειδή υπάρχει η Δεξιά. Δεν αισθανόταν υπόλογη απέναντι στον Λαό. Ακόμη και σήμερα δεν υπάρχει γι’ αυτήν Λαός, υπάρχουν μόνο ο Καπιταλισμός και η Ιστορία.

Η Ιστορία είναι ο δικαστής, τα κομμουνιστικά κόμματα είναι οι εισαγγελείς οι οποίοι προτείνουν την εις θάνατον καταδίκη του κατηγορουμένου και είναι πεπεισμένα για την σύμφωνη γνώμη του δικαστή, αφού ο κληθείς εμπειρογνώμων, η «επιστήμη», στο πόρισμα της αποφαίνεται ότι ο κατηγορούμενος στέκονταν εμπόδιο στον εξανθρωπισμό της κοινωνίας, ο οποίος ταυτίζεται με τον εξορθολογισμό της. Σε αυτό το δικαστήριο δεν υπάρχουν ένορκοι. Ο Λαός είναι μία ιδεολογική και όχι κοινωνιολογική έννοια.

Το αποτέλεσμα είναι ο κομμουνισμός να φαίνεται στα μάτια του λαού ως μια θεωρία που:

  • Α) έρχεται εκ των άνω και όχι εκ των κάτω

  • Β) περισσότερο διαιρεί τον Λαό παρά τον ενώνει.

Η κατάσταση χειροτερεύει ακόμη περισσότερο όταν η Αριστερά επιτίθεται στις όποιες ευαισθησίες του Λαού, παραδοσιακές, θρησκευτικές, εθνικές και τις οποίες η δογματική Αριστερά τις απορρίπτει ως «ανορθολογικές» και «οπισθοδρομικές».

Το συμπέρασμα είναι, ότι χρειαζόμαστε μία νέα Αριστερά, η οποία να αποδεικνύει σε κάθε περίσταση την ποιότητα της δράσεως και των ανθρώπων της. Να στέκεται καθημερινά δίπλα στον Λαό, να νοιάζεται για τα προβλήματα του και να μην εμπορευματοποιεί τους αγώνες της και τα θύματα της. Να μην στηρίζεται στη δυναμική της Ιστορίας και να σκέπτεται διαλεκτικά.

Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι η νέα Αριστερά θα πρέπει, σε συνεργασία με τον Λαό και τους επιστήμονες-διανοουμένους, να επεξεργάζεται και να επαναπροσδιορίζει την έννοια της προόδου, να δημιουργεί ειλικρινείς κοινωνικές συμμαχίες και όχι καθετοποιημένες οργανώσεις. Βεβαίως θα πρέπει να επανέλθουμε.

Δημοσιεύθηκε στην `εφημερίδα ( Δρόμος  της αριστεράς ) το Σάββατο 7 Οκτωβρίου 2017

filippidis103@yahoo.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Η «ΕΠΑΝΙΔΡΥΣΗ» ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ!...

Του καθηγητή Δρα Ηλία Φιλιππίδη


1. Οι προτάσεις του Μακρόν


Πρέπει να πάμε τρείς δεκαετίες πίσω, δηλ. στην εποχή του Ζακ Ντελόρ (1985-95 ), για να βρούμε έναν αντίστοιχο πανηγυρικό, κριτικό και αναδιαρθρωτικό λόγο για την ενωμένη Ευρώπη, όπως αυτόν που εξεφώνισε στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, δύο ημέρες μετά τις γερμανικές εκλογές, ο γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν.

Ξεκίνησε με μία σαρωτική κριτική για την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση, χαρακτηρίζοντας την ως « πολύ αδύναμη, πολύ αργή και αναποτελεσματική ». Όμως συνέχισε, ότι έχει ένα όραμα. Αυτό το όραμα δεν είναι ουτοπία, είναι ανάγκη, « διότι ο μοναδικός δρόμος που διασφαλίζει το μέλλον μας, είναι να ξαναχτίσουμε μία Ευρώπη, που να είναι κυρίαρχη, ενωμένη και δημοκρατική ».

Οι συγκεκριμένες προτάσεις του Μακρόν είναι:

  • α. κοινή ευρωπαϊκή άμυνα ( κοινός στρατός, κοινός αμυντικός προϋπολογισμός, κοινό δόγμα δράσεως ).
  • β. κοινό ευρωπαϊκό Γραφείο Ασύλου, για την ταχεία εξέταση των αιτήσεων ασύλου για όλες τις χώρες της ΕΕ.
  • γ. κοινό ευρωπαϊκό σύστημα αντιμετωπίσεως της τρομοκρατίας ( Δημιουργία ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και υπηρεσίας πληροφοριών ).
  • δ. κοινός προϋπολογισμός των χωρών της Ευρωζώνης με επικεφαλής δικό της εκλεγμένο υπουργό οικονομικών και με κοινοβουλευτικό έλεγχο.
  • ε. καθιέρωση φόρου χρηματικών συναλλαγών για την αναπτυξιακή βοήθεια προς τρίτες χώρες και
  • στ. ενίσχυση του ατονήσαντος γαλλο-γερμανικού άξονα.

2. Οι προθέσεις του Μακρόν


Οι προτάσεις του Μακρόν αποτελούν ένα μίγμα στρατηγικής και τακτικής . Η στρατηγική αφορά το μέλλον της Ευρώπης και η τακτική το μέλλον της Γαλλίας.

Ο Μακρόν θέλει να βάλει όρια στην γερμανοποίηση της Ευρώπης. Ουσιαστικά συμφωνεί με την Γερμανία, ότι η ΕΕ στην πράξη δεν χρειάζεται να στηρίζεται στην δημοκρατική αρχή της ισοτιμίας των μελών της. Επομένως δεν αμφισβητεί την επικυριαρχία της Γερμανίας στην ΕΕ.

Όμως παράλληλα στέλνει ένα μήνυμα στο Βερολίνο, ότι η μονοκρατορία της Γερμανίας στην ενωμένη Ευρώπη ζημιώνει την ίδια την Γερμανία και εμποδίζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενότητας, διότι η κατάσταση θυμίζει μετεξέλιξη του Γ’ Ράιχ, οπότε τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη αντιδρούν. Ενώ, εάν η Γερμανία δεχθεί να μοιρασθεί την κορυφή των αποφάσεων στην Ευρώπη με την Γαλλία στην βάση του παλαιού άξονα συνεργασίας Παρισιού-Βόννης/Βερολίνου, θα δίνεται η εντύπωση του τελικού «γάμου» Βορρά –Νότου με την Γαλλία να καθιερώνεται ως η Σουλτάνα της Ευρώπης.

Το έργο αυτό είχε αρχίσει να παίζεται ήδη με τον Πιερ Μοσκοβισί, το δημιούργημα του Ντομινίκ Στρός-Καν και Επιτρόπου των οικονομικών της ΕΕ, ο οποίος έπαιζε τον ρόλο του «καλού αστυνομικού». Δήθεν ως μεσολαβητής προς τον κακό Σόιμπλε.

Ο Μοσκοβισί αποκάλυπτε τους μυστικούς δήθεν όρους, με τους οποίους η Γερμανία θα δεχόταν να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση του ελληνικού χρέους, για να αποτραπεί το Grexit.

Εμείς τιμούσαμε τον Μοσκοβισί ως φιλέλληνα και με νοοτροπία τριτοκοσμικής χώρας του απονείμαμε τον τίτλο του επιτίμου διδάκτορα, ενώ αυτός εξασφάλιζε την σωτηρία των γαλλικών τραπεζών μαζί με τις γερμανικές στην βάση της ίδιας πολιτικής με τον Σόιμπλε.

3. Έχει μέλλον η Ευρώπη;


Η συμπεριφορά της Γερμανίας αλλάζει ριζικά μετά την ενοποίηση της. Δεν είναι πλέον η χώρα, η οποία τελεί υπό γεωπολιτικήν επιτροπείαν και έχει ανάγκη την ευρωπαϊκή οικογένεια και ιδιαίτερα την Γαλλία, για να αισθάνεται απλώς ως αναγεννημένη χώρα, ως μία ισότιμη δυτική δημοκρατία.

Σήμερα η Γερμανία αισθάνεται και συμπεριφέρεται ως νικήτρια δύναμη του Β` Παγκοσμίου Πολέμου στον ευρωπαϊκό χώρο. Επειδή βίωσα την γερμανική πραγματικότητα για 20 χρόνια και από το 1975 παρακολουθώ συστηματικά τις γερμανικές και τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι η σημερινή Γερμανία, ως κυρίαρχη εσωτερική ιδεολογική δύναμη και όχι μόνο ως πολιτική ελίτ, δεν διαθέτει ευρωπαϊκή συνείδηση και ακολουθεί μία αυτιστική εξωτερική πολιτική (Sonderweg).

Πρέπει να καταλάβουμε, ότι:

  • α. για την Γερμανία η «Ευρώπη» είναι θέμα εξωτερικής πολιτικής.
  • β. αντιμετωπίζει την ΕΕ ως την αυλή της, ως τον οικονομικό ζωτικό της χώρο (Lebensraum) και μεταχειρίζεται τις οικονομικά ασθενέστερες χώρες ως αποικίες της.
  • γ. η Γερμανία δεν πρόκειται να κάνει οικονομικές υποχωρήσεις για να σώσει την ΕΕ. Αν δεν μπορεί να συνεχίσει να επιβάλλει την πολιτική της χρεοκρατίας του Σόιμπλε, θα προχωρήσει στην δημιουργία μιας Ευρώπης των πολλών ταχυτήτων . Η Γερμανία θα το πετύχει αυτό εκβιάζοντας ασθενέστερες χώρες της ΕΕ με την πλήρη διάλυση της ΕΕ. Αρκεί η Γερμανία να δηλώσει, ότι αποχωρεί από την ΕΕ.
  • δ. το μόνο που μπορεί να πετύχει η Γαλλία του Μακρόν είναι να παραμείνει στο σκληρό πυρήνα της ΕΕ. Αναγνωρίζοντας βεβαίως την οικονομική ηγεμονία της Γερμανίας. Εκτός εάν μία Γαλλία της πολιτικής Λεπέν αποφασίσει να αποχωρήσει τελείως από τη ΕΕ.

Το τελικό συμπέρασμα είναι, ότι εισερχόμαστε σε μία μεσοπρόθεσμη «επανίδρυση» της Ευρώπης αλλά δεν θα είναι ενιαία ένωση. Θα είναι κατ` ουσίαν περισσότερες. Το ζητούμενο είναι, το αν θα έχει έναν κοινό άξονα ή θα αποτελεί ένα πολυ-αρθρωτό σύστημα.

Με τις σημερινές συνθήκες το σύνθημα «Περισσότερη Ευρώπη» σημαίνει απλώς περισσότερη γερμανική δόση στο ευρωπαϊκό κοκτέιλ.

Μέχρι τώρα η ΕΕ χαρακτηριζόταν ως η Ευρώπη των συμβιβασμών. Από εδώ και πέρα θα είναι η Ευρώπη των εκβιασμών.

Δημοσιεύτηκε στα ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ την Τρίτη 10 Οκτωβρίου 2017

filippidis103@yahoo.gr

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

Από τον Νίκο Καζαντζάκη στον Ειρηναίο Γαλανάκη

Του καθηγητή Δρα Ηλία Φιλιππίδη


Αποσπασματική περίληψη της εισηγήσεώς του με θέμα «Ο Ειρηναίος και η ‘Επανάσταση των συνειδήσεων ως πνευματικό κληροδότημα για την τοπική κοινωνία του Αποκόρωνα» στο Β΄Παγκόσμιο Συνέδριο Αποκορωνιωτών, που έγινε στο Ιδρυμα Αγίας Σοφίας 31/8-4/9.2017

1. Ανθρωπολογική σύγκλιση

Το μεγάλο ερώτημα της εποχής μας αφορά την κατάσταση του κόσμου μέσα στο οποίο ζούμε.
Η «Κρητική ματιά» είναι αυτή που ενώνει τον Νίκο Καζαντζάκη με τον Ειρηναίο Γαλανάκη.

Ο Ν.Κ. διέθετε μία πολυεπίπεδη συνείδηση, σε τρία επίπεδα:

  • η γη
  • ο άνθρωπος και
  • το πνεύμα

Σε σχέση με την γη ο Ν. Κ. αισθανόταν ταυτόχρονα Κρητικός, Έλληνας και παγκόσμιος άνθρωπος.

Όχι μόνο δεν είχε δίλημμα ανάμεσα σε αυτές τις τρεις ταυτότητες αλλά πίστευε ακράδαντα, ότι όποιος δεν έχει ρίζες στον τόπο του, δεν μπορεί να δει τον ορίζοντα του κόσμου.

Γιαυτό είχε πάνω στο γραφείο του ένα σακκουλάκι με χώμα κρητικό και το κράταγε σφικτά στην χούφτα του, κάθε φορά που ήθελε να ανοίξει τα φτερά της σκέψης του και να πετάξει πάνω από τον κόσμο.

Τις τρεις αυτές διαστάσεις συνειδήσεως διέθεται και ο Ειρηναίος Γαλανάκης, μητροπολίτης πρώην Κισάμου και Σελίνου. Ήθελε έναν έρριζο και όχι άριζο άνθρωπο.

Ο Ειρηναίος Γαλανάκης ήταν μία πανευρωπαϊκή τουλάχιστον προσωπικότητα. Στις ομιλίες που έκανε στα χωριά που επισκεπτόμαστε, θυμάμαι, ότι χρησιμοποιούσε συχνά την παραβολή του δένδρου. Έλεγε, ότι και ο άνθρωπος είναι ένα δένδρο. Όσο πιο βαθιές είναι οι ρίζες του μέσα στην γη,  που τον γέννησε και στις παραδόσεις του τόπου του, τόσο πιο ψηλό δένδρο μπορεί να γίνει, να διαμορφώσει μία ολοκληρωμένη προσωπικότητα και να καρποφορήσει με δημιουργικά έργα.

Αλλά και τον άνθρωπο ο Καζαντζάκης και ο Ειρηναίος τον έβλεπαν μέσα από τρεις διαστάσεις:

  • ως κοινωνία
  • ως πολιτισμό και
  • ως φορέα νοήματος ζωής

Πίστευαν, ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο άτομο αλλά και κοινωνικό σύνολο. Με αυτή την έννοια θεωρούσαν, ότι ο ατομισμός δεν αποτελεί, ένα δικαίωμα, μια προσωπική επιλογή, όπως διασαλπίζεται σήμερα αλλά συνιστά ένα κοινωνικό καρκίνωμα, ένα έγκλημα κατά της φύσεως του ανθρώπου.

Επίσης Καζαντζάκης και Ειρηναίος ταυτίζονταν απόλυτα στην προτεραιότητα της ελευθερίας μέσα στην συνείδηση του ανθρώπου και ιδιαίτερα του Κρητικού.

Επεξηγούσαν όμως, ότι η ελευθερία δεν είναι κατάσταση αλλά ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ, η οποία πρέπει να επιδιώκεται με καθημερινό αγώνα. Η ελευθερία δεν είναι μία φτηνή υπόθεση, όπως έχει παρεξηγηθεί σήμερα ως αυθαιρεσία και παραβατικότητα. Η ελευθερία είναι μία κοπιώδης πορεία προς το Χρέος, η οποία αρχίζει με την υπέρβαση του εγωκεντρισμού και της ιδιοτέλειας.

Πέρα από το φυσικό σύστημα τάξεως ο Καζαντζάκης και ο Ειρηναίος διέκριναν και ένα πνευματικό σύστημα τάξεως σε τρία επίπεδα:

  • την ύλη
  • τον αγώνα και
  • το πνεύμα

Ο άνθρωπος δικαιώνει την ύπαρξη του μόνο ως αγωνιστικό ον.

Γιατί πρέπει να αγωνίζεται ο άνθρωπος;

Ο Καζαντζάκης μας λέει, ότι ο άνθρωπος πρέπει να παίρνει την ύλη και να την κάνει πνεύμα.

Αυτό σημαίνει , ότι η υλική ζωή του ανθρώπου πρέπει να υπηρετεί τις αξίες του Πνεύματος που είναι η ελευθερία, η δικαιοσύνη και η πίστη. Ο Καζαντζάκης και ο Ειρηναίος ήθελαν τον άνθρωπο να αγωνίζεται, ώστε ο κόσμος να γίνεται όλο και πιο ελεύθερος , όλο και πιο δίκαιος.

2.Ο Ειρηναίος Γαλανάκης ως ιστορική προσωπικότητα

Ο όρος «κοινωνικό έργο» είναι λίγος για να εκφράσει την προσφορά του Ειρηναίου στην Κρητική κοινωνία. Πέρα από το Αννουσάκειο Γηροκομείο, και την σχολή Κωφαλάλων ίδρυσε οικοτροφεία στην Κίσαμο και σε όλα τα κεφαλοχώρια των επαρχιών Κισάμου και Σελίνου για τους μαθητές των απομεμακρυσμένων χωριών. Ο Ειρηναίος έδωσε νέα διάσταση στην παρουσία της Εκκλησίας μέσα στην κοινωνία δίνοντας έμφαση σε τέσσερις τομείς:

α. την εκπαίδευση των νέων με την ίδρυση διαφόρων τεχνικών σχολών και οικοκυρικής σχολής.

β. την ανύψωση της θέσεως της γυναίκας με την ίδρυση Συλλόγων Κυριών και Δεσποινίδων και Γυναικείων Συνεταιρισμών.

γ. την ανάπτυξη με την ίδρυση του Κέντρου Αγροτικής ανάπτυξης στο Κολυμπάρι, του Τυροκομείου Σελίνου, της Εταιρεία Αναπτύξεως Αποκορώνου (ΕΤΑΝΑΠ) και της Εταιρεία Αναπτύξεως Σελίνου (ΕΤΑΣ).

δ. τον πολιτισμό με το πολυδύναμο Ίδρυμα Αγίας Σοφίας στον Αποκόρωνα.

Όμως οι τρεις κορυφές του ιστορικού έργου του Ειρηναίου είναι:

α. η ίδρυση (1968) της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης (ΟΑΚ) με συνεργάτη τον Διευθυντή της, Δρα Αλ. Παπαδερό. Μαζί με το Πανεπιστήμιο και το Πολυτεχνείο Κρήτης η ΟΑΚ τιμά την Ελλάδα διεθνώς με την διοργάνωση συνεδρίων όχι μόνο τοπικού αλλά και διεθνούς ενδιαφέροντος.

β. το μεγάλο στοίχημα για τον Ειρηναίο ήταν η ίδρυση της Ανώνυμης Ναυτιλιακής Εταιρείας Κρήτης (ΑΝΕΚ) μετά το τραγικό ναυάγιο του παλιού πλοίου «ΗΡΑΚΛΕΙΟ» το 1966. Ήταν η πρώτη εταιρεία λαϊκής βάσεως στην Ελλάδα.

γ. αυτή όμως η πρωτοβουλία, που θα μπορούσε να αναδείξει την Ελλάδα σε παγκόσμιο κέντρο πολιτισμού, γεωπολιτικής και πολιτικής σκέψεως ήταν το «ΑΚΡΩΤΗΡΙ ΕΙΡΗΝΗΣ» , όπως μετονόμασε ο Ειρηναίος το ακρωτήριο της Σπάθας το 1984 με συντονιστή τον επίσης οραματιστή, ποιητή Δημήτρη Κακαβελάκη και γραμματέα τον υπογράφοντα.

Μετά τις επιτυχίες των πρώτων μεγάλων διεθνών συνεδρίων και ιδιαίτερα το μνημόσυνο του αείμνηστου σουηδού πρωθυπουργού Όλαφ Πάλμε, παρουσία της συζύγου του Λίσμπεθ Πάλμε, τα πολιτικά κόμματα άρχισαν να υπονομεύουν αυτή την διεθνών προδιαγραφών πρωτοβουλία μέχρι που την διέλυσαν. Ζημιώθηκε ο τόπος αλλά αυτό είναι τελευταίο που τα ενδιαφέρει.

Μια παράλληλη πρωτοβουλία ήταν η « ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΝ», την οποία κήρυξε ο Ειρηναίος την Πεντηκοστή του 1982, με σκοπό την ανάδειξη της ανάγκης για τον εξανθρωπισμό του ανθρώπου και της ανθρώπινης κοινωνίας.

Αυτή την πρωτοβουλία πρέπει να αναβιώσουμε και να συνεχίσουμε. Πρέπει να συνδέσουμε το Όραμα του Ειρηναίου με την επαναστατική παράδοση της Κρήτης. Το έχει ανάγκη η πατρίδα μας.

filippidis103@yahoo.gr
Διαβάστε Περισσότερα »

Επιμνημόσυνος λόγος για τον Παναγιώτη (Τάκη) Φραγκιά, 1945-1917, Συμμαθητή μας της Ιωνιδείου Σχολής Πειραιώς.

Του Ηλία Φιλιππίδη

Ο Τάκης Φραγκιάς έφυγε. Συλλυπούμεθα την αδελφή του, την κ.Νιόβη.

Την ευχαριστούμε καθώς και τους Ιερείς του ναού της Ευαγγελιστρίας Πειραιώς για την ευκαιρία που μας δίνουν, να αφιερώσουμε μερικά λόγια στην μνήμη του.

Αγαπητέ μας συμμαθητή και φίλε Τάκη Φραγκιά,

Με πόνο ψυχής σε αποχαιρετήσαμε, όμως δεν σε ξεχνάμε. Υπάρχουν ουσιαστικοί λόγοι γι αυτό:

Ο πρώτος είναι ότι ήσουν κομμάτι της τάξεως μας. Είμαστε η τάξη του 1963 της Ιωνιδείου Σχολής Πειραιώς.

Τονίζω την ιδιότητα μας αυτή ιδιαιτέρως, όχι για κανένα άλλο λόγο αλλά διότι βρέθηκαν στην εποχή μας μερικοί να πουν:

  • ότι τα πρότυπα σχολεία κάνουν ζημιά στην ψυχή των παιδιών, διότι τα εθίζουν στον ανταγωνισμό και
  • ότι η αριστεία είναι «ρετσινιά», ότι είναι ένα κουσούρι, που συνοδεύει τους μαθητές σε όλη τους την ζωή και μάλιστα όλους, τόσο αυτούς που υστερούν στον ανταγωνισμό όσο και αυτούς που αριστεύουν!!!

Όμως, Τάκη μας, εσύ περισσότερο από όλους μας θα συμφωνούσες, ότι η προσπάθεια που καταβάλαμε, μπορεί να ήταν ατομική αλλά δεν μας χώριζε, αντιθέτως μας ένωνε, διότι βιώναμε τον ποιοτικό χαρακτήρα της, διαμορφώναμε ένα αίσθημα κοινότητας. Η κάθε τάξη διαμόρφωνε μέσα μας μία "Ταξική" συνείδηση.

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό;

Σημαίνει, ότι κανένας μας δεν αισθανόταν, ότι είναι ανώτερος από τους άλλους, επειδή έπαιρνε καλύτερους βαθμούς.

Αλλά και αργότερα στην ζωή σήμανε, ότι όχι μόνο δεν ζηλέψαμε τους συμμαθητές μας που διακρίθηκαν μέσα στην κοινωνία, είτε στην πατρίδα μας είτε στο εξωτερικό. Αντιθέτως είμαστε υπερήφανοι γι αυτούς και

τους αναφέρουμε ως απόδειξη της ποιότητας του Σχολείου μας, ακόμη και των τάξεως μας.

Όμως εσύ, Τάκη μας, μας ξεπέρασες όλους μας στο πνεύμα της κοινότητας και της ταξικής συνειδήσεως.

Έδειξες την αγάπη σου για το Σχολείο σου και τους Συμμαθητές σου με την πολύχρονη και ανιδιοτελή προσφορά σου στην επανασύσταση και την λειτουργία του Συνδέσμου των Αποφοίτων της Ιωνιδείου Σχολής. Συμμετείχες στις δραστηριότητες του και επί χρόνια αφιέρωνες τα απογεύματα σου, για να συμβάλλεις στην προσπάθεια να μένουν ανοικτά τα γραφεία του Συνδέσμου.

Είχες μία μεγάλη καρδιά Τάκη μας για όλους τους Συμμαθητές σου. Δεν ακούσαμε ποτέ έναν κακό λόγο από σένα για κάποιον. Δεν ήθελες να ακούσεις κακό λόγο για κανέναν.

Είχες αξιοπρέπεια Τάκη μας και αυτή την αξιοπρέπεια την έδειξες ακόμη και απέναντι στην ασθένεια σου, η οποία τα τελευταία χρόνια προσπαθούσε να σε καταβάλει. Μιλούσες πάντα με αισιοδοξία για την ασθένεια σου. Την παρέκαμπτες, σαν να ήταν κάτι το δευτερεύον. Το ψυχικό σου σθένος ήταν κάτι το εντυπωσιακό.

Ήθελες να πεθάνεις όρθιος Τάκη μας και πραγματικά πέθανες όρθιος. Περιφρόνησες ακόμη και το κρεβάτι της κλινικής.

Μέχρι να συναντηθούμε πάλι, θα σε θυμόμαστε Τάκη μας. Θα τιμάμε την καλοσύνη, την αξιοπρέπεια, την μετριοφροσύνη και προπάντων την ανιδιοτέλεια και την προσφορά σου.

Έφυγες Τάκη μας σε μία άχαρη εποχή. Σε μία εποχή γενικής παρακμής της πατρίδας μας. Και η αιτία είναι, ότι οι τιμονιέρηδες της χώρας μας, τις τελευταίες δεκαετίες, πρόδωσαν, ποδοπάτησαν, εξευτέλισαν τις αξίες, στις οποίες εσύ πίστευες με θρησκευτική ευλάβεια.

Είναι αυτές οι αξίες, που μας έδωσε το Σχολείο μας και οι δάσκαλοι μας.

Εμείς που απομείναμε Τάκη μας, σου υποσχόμαστε, ότι θα αντισταθούμε, ώστε αυτές οι αξίες όχι μόνο να μην χαθούν οριστικά αλλά να ξαναγίνουν πάλι η κινητήρια δύναμη της κοινωνίας μας, για να μπορέσει η Ελλάδα μας επιτέλους να πάρει την αντίστροφη πορεία προς μία νέα αναγέννηση.

Έφυγες Τάκη μας. Όμως το παράδειγμα σου θα μένει ζωντανό στην μνήμη και την καρδιά όσων είχαμε την τύχη να σε γνωρίσουμε.

Ο Θεός ας αναπαύσει την άδολη ψυχή σου στα δώματα του Ουρανού.

Καλή αντάμωση!

Εκφωνήθηκε Σάββατο, 29 Ιουλίου 2017 στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας Πειραιώς

filippidis103@yahoo.gr

Διαβάστε Περισσότερα »