Σάββατο 14 Ιανουαρίου 2023

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

 



ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ  

του καθηγητή Δρ. Ηλία Φιλιππίδη


1.  και μνημονεύετε Ιωάννη Καποδίστρια. 

Ο τελευταίος εθνικός μας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης στο ελληνικό Άσμα ασμάτων, την εμβληματική ελεγεία «Άξιον εστί» και στο χαρακτηριστικό κεφάλαιο «Τα Πάθη» έγραφε: 

«Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη».

Ο Διονύσιος Σολωμός είναι ο πνευματικός πατέρας του σύγχρονου Ελληνισμού, ο υμνητής της ελληνικής ελευθερίας. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μεταμόρφωσε την γλώσσα σε αισθητήρα ευαισθησίας και ήθους, σε έκφραση ερωτικής σαγήνης και θωπείας για τον λαϊκό τρόπο της ελληνικής ζωής.

‘Αν ζούσε σήμερα ο Ελύτης και πρόσθετε στις εμπειρίες του τα όσα ζούμε εμείς από το 1996 που πέθανε, μέχρι σήμερα, σίγουρα θα είχε προσθέσει στο μνημολόγιό του και τον ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ.

Ας το κάνουμε εμείς εν τω πνεύματί του και να λέμε:

Αδελφοί, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό, μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και μνημονεύετε Ιωάννη Καποδίστρια.

Ο Ελύτης αναφέρεται βεβαίως σε δύο κορυφαίες μορφές του Ελληνικού πολιτισμού με κριτήριο την γλώσσα. Αν ο Θεμιστοκλής θεώρησε, ότι τα «Ξύλινα τείχη» δεν είναι η περίφραξη της Ακροπόλεως αλλά οι τριήρεις της Σαλαμίνας και έτσι έσωσε την Ελλάδα και ολόκληρο τον μετέπειτα Ευρωπαϊκό πολιτισμό, έτσι και ο Ελύτης ως σύγχρονος πνευματικός στρατηγός του Ελληνισμού, θεωρεί, ότι τα σημερινά «Ξύλινα τείχη» προστασίας του Ελληνισμού είναι η ελληνική γλώσσα.

Η ελληνική γλώσσα είναι η ακρόπολις του Ελληνισμού και οι ελληνικές λέξεις είναι ο στόλος της διαχρονικής δυνάμεως και πορείας μας μέσα στον χρόνο. Όσο πιο πολύ σεβόμαστε την ελληνική γλώσσα, όσο πιο συνειδητά την χειριζόμαστε και όσο πιο πολλές ελληνικές λέξεις χρησιμοποιούμε, τόσο πιο δυνατός καθίσταται ο Ελληνισμός. Η γλώσσα είναι το ισχυρότερό μας όπλο. Είναι μία γλώσσα που ομιλείται χωρίς διακοπή για πάνω από 4.000 χρόνια. Οι γραπτές μαρτυρίες που έχουν διασωθεί μόνο με τα πήλινα πλακίδια της Γραμμικής Β φθάνουν μέχρι το 1.700 π.Χ., χωρίς να γνωρίζουμε τι ήταν η Γραμμική Α. Όμως ανεξάρτητα από αυτό, κοινωνιολογικώς θεωρείται, ότι η κάθε γλώσσα, μέχρι να φθάσει στην γραπτή της μορφή, διατρέχει μία περίοδο προφορικής παραδόσεως που κυμαίνεται από 500 μέχρι και 2.000 χρόνια.

2.   Η πολιτική αγιότητα

Όμως είτε πρόκειται για τις τριήρεις της Σαλαμίνας είτε για την διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, η ύλη για να γίνουν τα «Ξύλινα τείχη» είναι η ξυλεία και για την διατήρηση ενός πολιτισμού, ξυλεία είναι το συλλογικό Πνεύμα, το οποίο μορφοποιείται ως Συνείδηση ήθους, ως εθνική και πολιτισμική Ταυτότητα.

Τα ιστία των εθνικών και πνευματικών μας τριήρεων είναι τα ζωντανά παραδείγματα ήθους και οράματος. Σε αυτή την πινακοθήκη των πνευματικών παραδειγμάτων ανήκει ασφαλώς και ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ.

Δυστυχώς για το ανθρώπινο γένος η επώνυμη αγιότητα, διότι υπάρχει και η ανώνυμη, αποτελεί προνόμιο των ανθρώπων της θρησκευτικής πίστεως. Ο πιο απόμακρος χώρος σε σχέση με την αγιότητα της πίστεως είναι ο χώρος της πολιτικής. Ο επόμενος μαχαλάς είναι η κόλαση. Με αυτή την έννοια φαινόμενα αγιότητας στον χώρο της πολιτικής και της εξουσίας είναι σπάνια. Κορυφαία παραδείγματα από την πρόσφατη παγκόσμια ιστορία μας αποτελούν ο Μαχάτμα Γκάντι, ο πάστορας Μάρτιν Λούτερ Κινγκ, ως ηγέτης του κινήματος των Αφρο-αμερικανών, ο αρχάγγελος της Αφρικής Πατρίς Λουμούμπα και ο Νέλσον Μαντέλα. Δεν είναι τυχαίο, ότι όπως ο Ιωάννης Καποδίστριας, έτσι και οι τρεις  πρώτοι δολοφονήθηκαν με αιτία το έργο τους, ενώ ο Μαντέλα έμεινε στην φυλακή για 27 χρόνια και θα είχε εκτελεσθεί και αυτός, εάν δεν υπήρχε διεθνής αντίδραση για την καταδίκη του από το ρατσιστικό καθεστώς της Νοτίου Αφρικής.

Λόγω ακριβώς της σπανιότητας αυτών των περιπτώσεων και των διαφορετικών πολιτικών συνθηκών σε κάθε χώρα, είναι δύσκολο να συνθέσουμε έναν γενικό κανόνα που να μπορεί να αποδώσει την πολιτική αγιότητα.

Δεν μπορούμε να πούμε, αν είναι σύμπτωση, ότι η ελληνική ιστορία έχει αναδείξει δύο παραδείγματα πολιτικής και ιστορικής αγιότητας στο τέλος και στην αρχή δύο εποχών του Ελληνισμού, δηλ. στο τέλος του Βυζαντίου με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και στην αρχή του Ελλαδικού κράτους με τον Ιωάννη Καποδίστρια. Είναι σαν τα αγάλματα που στέκονται στις δύο πλευρές σε γέφυρες μεσαιωνικών ευρωπαϊκών πόλεων. Δεν είναι μόνο η θυσία που τους ενώνει, είναι η λάμψη της συνειδήσεώς τους που ακτινοβολεί, θερμαίνει και ανυψώνει τον άνθρωπο στο ανώτατο επίπεδο της ποιότητας που είναι η αγιότητα. Είναι οι φάροι που μας φωτίζουν και μας δίνουν την κατεύθυνση μέσα στον απρόβλεπτο και χαώδη χώρο του χρόνου.

Αν μπορούμε να εξάγουμε έναν γενικό κανόνα από το παράδειγμά τους, αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από την προσήλωσή τους μέχρι αυτοθυσίας στην υπέρτατη αξία που είναι το καθήκον στην υπηρεσία του εθνικού συμφέροντος. Το εθνικό συμφέρον έγκειται στην διασφάλιση της διαχρονικότητας και της ευημερίας του Ελληνισμού και του πολιτισμού του.

3.   Το όραμα ως σημασία υπάρξεως και ελλείψεως.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας διέθετε ένα συνεκτικό, εποπτικό και μακροπρόθεσμο όραμα για το παρόν και το μέλλον του Ελληνισμού. Για ένα νέο κράτος η συνολικότητα του συλλογικού οράματος αποτελεί βασική προϋπόθεση της συνεκτικότητας του λαού. Μετά την δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια ο Ελληνισμός έχασε την ενότητα και την συνολικότητα του οράματός του. Από τότε η Ελλάδα υποβιβάσθηκε σε μία πολιτικά κατακερματισμένη και γεωπολιτικά εξηρτημένη κοινωνία προτεκτοράτου. Μόνο το όραμα της Μεγάλης Ιδέας ήταν αυτό που κρατούσε το σκάφος του Ελληνισμού προς μία σταθερή κατεύθυνση, αυτή της εθνικής και κρατικής αποκαταστάσεως του μεγαλυτέρου τμήματος του Ελληνισμού, ακόμη και της αποκαταστάσεως της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Μετά την κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας ο Ελληνισμός έχασε τον προσανατολισμό του, έχασε τον ιστορικό του βηματισμό, έμεινε χωρίς όραμα.

Από τότε η Ελλάδα είναι ένα σκάφος χωρίς πυξίδα, το οποίο περιπλανάται μέσα στον ωκεανό των παγκόσμιων ανταγωνισμών και της περιφερειακής αστάθειας χωρίς πρωτοβουλία, χωρίς αυτοπεποίθηση, μάλλον χειραγωγείται παρά κυβερνάται. Στην καλύτερη περίπτωση αντιδρά σπασμωδικά και αγχωμένα. Το τελικό αποτέλεσμα είναι σήμερα η Ελλάδα να αποτελεί ένα επιπλέον ναυάγιο, με την έννοια, ότι το σκάφος απλώς επιπλέει ακόμη, μπάζει νερά, οπότε είναι θέμα χρόνου το πότε θα βυθισθεί. Στο μόνο κατάστρωμα που οι πάντες κάνουν το παν για να επιπλεύσουν, είναι το κατάστρωμα της εξουσίας.

4.   Η έννοια της Πολιτικής

Ο Ότο φον Μπίσμαρκ ήταν αυτός που είπε, ότι « Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού». Όμως αυτός δεν είναι ο γενικός ορισμός της πολιτικής, είναι απλώς ένας από τους κανόνες της μεθοδολογίας της πολιτικής δράσεως. Εξάλλου ο Μπίσμαρκ δεν εξέφραζε ούτε καν το δικό του έργο, διότι πολιτική γι’ αυτόν ήταν η πραγματοποίηση του οράματός του, δηλ. η ενοποίηση των γερμανικών ηγεμονιών και βασιλείων και η δημιουργία του Β’ Ράιχ της γερμανικής ιστορίας. Μεγαλύτερη ουτοπία δεν θα μπορούσε να υπάρξει!

Το κατόρθωσε και έγινε ο πρώτος του καγκελάριος το 1871.

Οι πλέον κατάλληλοι να μας πουν τί είναι πολιτική, είναι οι αρχαίοι Έλληνες, οι οποίοι την θέσπισαν και χάρισαν στην ανθρωπότητα το όνομά της. Με βάση λοιπόν την πολιτική σκέψη και το παράδειγμα των αρχαίων Ελλήνων μπορούμε να βγάλουμε δύο βασικά συμπεράσματα:

Α. η πολιτική δεν είναι μία έννοια σημείου αλλά μία έννοια χώρου. Η διαφορά είναι τεράστια. Αν στις φυσικές επιστήμες, με βάση κυρίως την κβαντική φυσική, ενισχύεται η αντίληψη, ότι όλα τα φυσικά φαινόμενα θα πρέπει να προσεγγίζονται όχι ως μεμονωμένα δεδομένα αλλά ως συναρτήσεις, αποτελεί τεράστιο λάθος να αντιμετωπίζουμε την πολιτική μέσω του πνεύματος της μαθηματικής και εννοιοκρατικής αντιλήψεως του ορθολογικού Διαφωτισμού του 19ου αιώνα ή της θεοκρατίας του Μεσαίωνα. Η Δυτική σκέψη σήμερα αντιμετωπίζει την πολιτική ως θέμα management, οικονομίας και διεθνών σχέσεων. Τελευταία προστίθεται και η διάσταση της σχέσεως με την φύση. Η διάσταση της ιδεολογίας απορρίπτεται ως αριστερή. Για την αρχαία ελληνική σκέψη αντιθέτως ο περιβάλλον χώρος της πολιτικής, η υφαλοκρηπίδα πάνω στην οποία εδράζεται, είναι η ανθρωπολογία και ο αξιακός πολιτισμός.

Β. Η ελληνική αντίληψη προσεγγίζει την πολιτική ως το αποτέλεσμα της συνολικής, ατομικής και συλλογικής, δράσεως του ανθρώπου με επιστέγασμα την διαμόρφωση μιας εποπτικής στρατηγικής του Γενικού δέοντος, που είναι η εξυπηρέτηση του εθνικού και κοινωνικού συμφέροντος διατηρήσεως και προαγωγής καθώς και της πνευματικής ανατάσεως μιας οργανωμένης κοινότητας ανθρώπων.  

Με βάση τα παραπάνω καταλήγουμε στο συμπέρασμα, ότι άλλο πράγμα είναι η Πολιτική (να την γράφουμε με κεφαλαίο) ως γενική στρατηγική και διαφορετικό πράγμα είναι η πολιτική ως πρακτική διαχειρίσεως της εξουσίας από τους πολιτικούς. Το κατά πόσον τώρα το πολιτικό προσωπικό  μιας χώρας παράλληλα με την διαχείριση συμπαράγει ταυτόχρονα και συνδιαμορφώνει την γενική στρατηγική, αυτό είναι το μέγα ζητούμενο και το απολύτως ευκταίον. Αλλά αυτός ο θετικός συνδυασμός σπανίζει όλο και περισσότερο, ίνα μη είπωμεν, ότι έχει εξαλειφθεί τελείως. Ειδικά για την Ελλάδα οι πολιτικοί μας όχι μόνο δεν παράγουν γενική στρατηγική αλλά δίνουν την εντύπωση ότι κάτι τέτοιο δεν υπάρχει, δεν χρειάζεται. Αρκούνται στα υποτιθέμενα προγράμματα του κόμματός τους. Γι’ αυτό εξάλλου και η έννοια των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας απουσιάζει από το λεξιλόγιο και τον εγκέφαλό τους. Ο καθένας απ’ αυτούς ταυτίζει την πολιτική με τις προσωπικές του φιλοδοξίες, την περιορίζει στα μέτρα του, προσμετρώντας αλλοίμονο και τις έσωθεν και έξωθεν εξαρτήσεις του. Πολλοί απ‘ αυτούς χειρίζονται την πολιτική ως βιοποριστικό επάγγελμα και μάλιστα εγγράφουν επ’ αυτής και υποθήκη μέχρι τρίτης γενεάς.

Μέσα στο σύγχρονο σύστημα του κοινοβουλευτισμού  η δημοκρατία λειτουργεί στο ελάχιστο και έχει χάσει τον πολιτικό της χαρακτήρα, διότι η συμμετοχή του λαού έχει περιορισθεί στην  μηχανική διαδικασία των εκλογών κάθε 4 χρόνια. Ο έλεγχος διεξάγεται μεταξύ των κομμάτων και όχι μεταξύ του λαού και της εξουσίας. Το πολιτικό σύστημα λειτουργεί τελικά ως καρτέλ εξουσίας.

Η Στρατηγική πολιτική διακρίνεται σε βαθμίδες, οι οποίες κατά την άποψή μας είναι:

Α. Η διάκριση μεταξύ βουλήσεως και αποφάσεως. Η απόφαση μιας πολιτικής κοινότητας έχει συλλογικό χαρακτήρα αλλά δεν συγκροτείται μόνο ως άθροισμα των επιμέρους βουλήσεων των μελών της. Είναι άθροισμα αλλά άθροισμα περισσοτέρων παραγόντων, ένα από τους οποίους είναι η πλειοψηφία ως συγκριτικό άθροισμα των επιμέρους βουλήσεων.

Β. Η συνολικότητα. Η πλειοψηφία είναι ένα αριθμητικό μέγεθος αλλά δεν εκφράζει το σύνολο της κοινότητας. Όμως το σύνολο δεν είναι μόνο ένα αριθμητικό άθροισμα, είναι και μία ποιοτική κατηγορία, διότι εκφράζει την «πόλιν», την «πατρίδα», το «γενικό καλό».

Άρα τόσο η πλειοψηφία όσο και η μειοψηφία δεν αποτελούν αυτιστικές δυνάμεις αλλά λειτουργικά μέλη του συνολικού σώματος της κοινότητας.

Γ. Η αναφορικότητα. Η Πολιτική στρατηγική αποτελεί τον υψηλότερο όροφο ενός οικοδομήματος. Εκφράζει το συνολικό Όραμα της κοινότητας και εδράζεται πάνω στο θεμέλιο ενός συνειδητού και λειτουργικού αξιακού, κοινωνικού και πολιτικού πολιτισμού. Η σημερινή παρακμή του Ελλαδικού κράτους οφείλεται ακριβώς στο έλλειμμα αυτών των τριών ποιοτικών βάθρων της δημοκρατίας. Από την ατροφική συλλογική μας συνείδηση απουσιάζουν τα στοιχεία της συλλογικότητας καθώς και της κοινωνικής και πολιτικής ευθύνης. Αυτό που λέμε ΠΑΙΔΕΙΑ ενός λαού είναι η συνειδητοποίηση και η διάχυση της ανάγκης υπάρξεως μίας αξιακής και στρατηγικής Υπερδομής.

Δ. Η διαχρονικότητα. Το αξιακό σύστημα μιας κοινότητας ενώνει τις τρείς διαστάσεις του χρόνου σε μία ευρύτερη έννοια, τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά, που είναι το έθνος.  Στο παρελθόν έχουν τις ΡΙΖΕΣ τους η ιστορική αυτογνωσία και το αξιακό σύστημα της κοινότητας. Στο παρόν ανάγεται σε αξία και ευθύνη η έννοια του ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΕΟΝΤΟΣ και στο μέλλον προβάλλεται το πρόγραμμα ενός συμπεριληπτικού και καταξιωτικού ΟΡΑΜΑΤΟΣ και

Ε. Η αντικειμενικότητα, η οποία περιλαμβάνει τα δεδομένα της επιστήμης και της ιστορίας, τις ισχύουσες συνθήκες γεωπολιτικής και εσωτερικής πολιτικής  καθώς και τις κοινωνικές ανάγκες.  

     5. Η μετάλλαξη της πολιτικής

Σήμερα έχει δημιουργηθεί πλέον ένα πάγιο χάσμα μεταξύ εξουσίας και λαού και μία μόνιμη σύνδεση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και του παγκόσμιου καρτέλ της χρηματικής ή άυλης οικονομίας, το οποίο υπολογίζεται ότι ελέγχει τουλάχιστον το 97% του παγκόσμιου όγκου των οικονομικών συναλλαγών. Το πολιτικό σύστημα και τα ΜΜΕ στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου έχουν μετατραπεί σε εξαρτήματα του παγκόσμιου συστήματος οικονομικής εξουσίας. Έτσι δημιουργείται ένα σύμπλεγμα παγκοσμίου οικονομικής διακυβερνήσεως, το οποίο φιλοδοξεί, πιέζει και προπαγανδίζει την ολοκλήρωση του γενικού ελέγχου της ανθρωπότητας μέσω μιας και πολιτικού χαρακτήρα  global governance.

Σε αυτούς που ίσως θα ισχυρίζονταν, ότι τα παραπάνω ανήκουν στον χώρο της συνωμοσιολογίας, την απάντηση δίνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος σε επίσημη διάσκεψη του ΟΗΕ στην Γενεύη για τις συνέπειες της κλιματικής κρίσεως στις ευάλωτες χώρες, κατήγγειλε το «ηθικά διεφθαρμένο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα» (sofokleousin.gr, 9-1-23).

Το συμπέρασμα είναι, ότι η Πολιτική ως στρατηγική του Γενικού Δέοντος έχει αντικατασταθεί από μία καθεστωτική αντίληψη της εξουσίας με κύρια χαρακτηριστικά:

Α. την παγκόσμια καθετοποίηση της οικονομίας υπό τον έλεγχο του μηχανισμού διαχειρίσεως του χρήματος.

Β. το πολιτικό σύστημα επιβάλλει τόσο ως πρακτική όσο και ως προπαγάνδα την μονοπώληση της έννοιας της αντικειμενικότητας, αναγνωρίζοντας ως μόνη πραγματικότητα την καθετοποίηση της οικονομίας και κατηγορώντας ως λαϊκιστές όσους δεν υποκύπτουν.

       6. Επίλογος

Στην πραγματικότητα πρόκειται για την κατάργηση της δημοκρατίας και για μία νέα μορφή φεουδαρχίας. Μπορούμε να επεκτείνουμε τον ορισμό της πολιτικής ορθότητας, η οποία ως φαινόμενο έχει οριζόντιο χαρακτήρα και να δημιουργήσουμε τον ορισμό της καθέτου πολιτικής ορθότητας, η οποία όχι μόνο καταργεί τον λαό ως την πηγή της εξουσίας και ως τον εντολέα της Πολιτικής και ελεγκτή της πολιτικής αλλά επιπλέον τον κατηγορεί ως ανίκανο και επικίνδυνο να συμμετέχει στην άσκηση της πολιτικής γενικώς, διότι δεν αντιλαμβάνεται τους κανόνες λειτουργίας της καθετοποιημένης οικονομίας.

Χρειάζονται ειδικές γνώσεις για αυτό το «αντικείμενο», τις οποίες διαθέτει μόνο το ιερατείο της νέας φαραωνικής εξουσίας που είναι η τραπεζοκρατία.

Ο Καποδίστριας υπήρξε το θύμα των γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων, της τραπεζοκρατίας και των εσωτερικών συνθηκών της εποχής του. Το Όραμά του που θα αποτελούσε μία νέα παγκόσμια πρωτοτυπία, εάν επραγματοποιείτο, ήταν να δώσει το δικαίωμα ψήφου σε όλο τον λαό και να αναβιώσει, έπειτα από 2.300 χρόνια, η «αρχή» του Περικλέους και οι αρχές της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Ως ΛΑΟΣ θα του οφείλουμε αιώνια ευγνωμοσύνη. Είθε το παράδειγμά του να μας βοηθήσει να αντιληφθούμε επιτέλους, τί σημαίνει ΛΑΟΣ.    

Ο Ηλίας Φιλιππίδης είναι συγγραφέας. Έχει διατελέσει πανεπιστημιακός κοινωνιολογίας και νομικός. Είναι πρόεδρος του Διεπιστημονικού Κέντρου Ερευνών & Μελετών Οικουμενικού Ελληνισμού ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ.

 

 

  

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 3 Ιανουαρίου 2023

Σχέδιο «Δευκαλίων»

 



Έχει δικαίωμα ο Ελληνισμός να οραματίζεται;

Μία πρόταση για ένα νέο Ξεκίνημα.

Το δίλημμα ανάμεσα στον αφανισμό και την αναγέννηση.

Για μία επανάσταση των συνειδήσεων 

-------

Του καθηγητή Δρ. κοινωνιολογίας Ηλία Φιλιππίδη.

Πρωτοχρονιά 2023

1.   Το έλλειμμα της κοινωνικής πρωτοβουλίας.

Δεν πρόκειται για πολιτική πρωτοβουλία. Γενικώς υπάρχουν τέσσερα είδη πρωτοβουλιών: 

α. η κρατική (κυβερνητική και αυτοδιοικητική)

β. οι  πρωτοβουλίες των πολιτικών κομμάτων

γ. η ιδιωτική πρωτοβουλία (η επιχειρηματικότητα) και

δ. υπάρχει ένα ακόμη και μάλιστα πολύ σημαντικό είδος, η κοινωνική πρωτοβουλία. Όμως ένας από τους πολλούς λόγους, για τους οποίους η Ελλάδα θεωρείται καθυστερημένη χώρα, είναι το γεγονός της ατροφίας της κοινωνικής πρωτοβουλίας.

Ακόμη και στα χρόνια της Μεταπολιτεύσεως η κοινωνική πρωτοβουλία όχι μόνο δεν ενθαρρυνόταν  αλλά αντιθέτως συνθλιβόταν από την κρατική εξουσία, η οποία θέλει να έχει το μονοπώλιο της πρωτοβουλίας αλλά και από τα πολιτικά κόμματα, τα οποία εφάρμοζαν την αρχή: «ό,τι δεν το ελέγχουμε, το πολεμάμε».

Στην ατροφία της κοινωνικής πρωτοβουλίας συμβάλλει και η αδράνεια της ελλαδικής κοινωνίας, η οποία στο πλαίσιο του πελατειακού κράτους έχει εθισθεί να εξαρτάται από το πολιτικό σύστημα και έχει περιορισθεί στο να χειροκροτεί και να ψηφίζει μία από τις υπάρχουσες κομματικές επιλογές με την λογική του «Μη χείρον βέλτιστον» ή της πλειοδοσίας των ρουσφετιών.

2.   Η δημογραφική και πολιτισμική παρακμή της Ελλάδας.

Δεν επιτρέπεται πια να κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας. Ζούμε σε ένα αποτυχημένο κράτος με μία αδύνατη και παραμελημένη οικονομία, ειδικά στον πρωτογενή τομέα, και μία κοινωνία υπό διάλυσιν. Τα Μνημόνια όχι μόνο δεν βελτίωσαν την κατάσταση αλλά την επιδείνωσαν με την πτωχοποίηση του λαού, την παραχώρηση των τραπεζών μας, συμπεριλαμβανομένης και της Τράπεζας της Ελλάδος, σε ξένα συμφέροντα αγνώστου προελεύσεως και την υποθήκευση της περιουσίας του Δημοσίου για 99 χρόνια (2016-2115)! Παράλληλα εξελίσσεται η διαδικασία, να περιέλθει η ιδιοκτησία μεγάλου μέρους των ακινήτων σε ξένα χέρια, είτε οικειοθελώς με αγοραπωλησίες σε πλουσιότερους αλλοδαπούς είτε με εκχώρηση των υποθηκευμένων ακινήτων στα Funds.

Το ελλαδικό κράτος έχει χάσει την επενδυτική του αυτονομία και είναι ζήτημα, εάν θα την αποκτήσει στα επόμενα 40 χρόνια λόγω των Μνημονιακών περιορισμών και της απουσίας μιάς

αναπτυξιακής στρατηγικής. Ουδείς γνωρίζει τι θα γίνει με τα ενεργειακά «μας» κοιτάσματα, εάν, πότε και πώς θα κατοχυρωθεί η ελληνική ΑΟΖ και πως θα αξιοποιηθεί.

Όμως το σημαντικότερο πρόβλημά μας είναι η ιστορική επιβίωση του Ελληνισμού ως διακριτού λαού και πολιτισμού. Η βασική μας κοινωνιολογική θέση είναι, ότι, όπως η ποιότητα της Φύσεως εξαρτάται από την διατήρηση της βιοποικιλότητας, έτσι και η ποιότητα του Παγκόσμιου πολιτισμού, οι αξίες καθώς και η ελευθερία του ανθρώπου εξαρτώνται από την διατήρηση της ποικιλίας  ΟΛΩΝ των διακριτών λαών και πολιτισμών της Γης ανεξαρτήτως μεγέθους και αίγλης.

Δεν μιλάμε για κλειστές κοινωνίες αλλά για συγκεκριμένες κοινωνίες και συγκεκριμένους πολιτισμούς. Για να διατηρηθεί π.χ. ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός πρέπει να τηρηθούν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

Α. Πρέπει η κάθε ευρωπαϊκή χώρα να διαθέτει την λεγόμενη κρίσιμη δημογραφική μάζα, δηλ. το 60% τουλάχιστον του πληθυσμού να είναι γηγενές, ώστε να μπορεί να αφομοιώσει τους μετανάστες και τους απογόνους τους.

Β. Ο Πολιτισμός της κάθε χώρας δεν είναι μόνο θέμα πληθυσμού, ώστε να μπορεί να αλλάζει ανάλογα με τους ποσοτικούς συσχετισμούς του πληθυσμού. Είναι βασικά θέμα Τόπου. Ο Τόπος είναι ο συνδυασμός της ιστορικής παραδόσεως του κάθε λαού με το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον, το οποίο συμβάλλει στην διαμόρφωση της ιδιαιτερότητας του κάθε πολιτισμού. Πρόκειται για τα μνημεία του και την ιστορία του, ακόμη και «τας θήκας [μνήματα] των προγόνων». Ο κάθε Τόπος δεν είναι απλώς ένας χώρος, έχει συγκεκριμένη ταυτότητα πολιτισμού. Ο κάθε κάτοικος του κάθε Τόπου δεν είναι μόνο πολίτης ενός κράτους, είναι και ισόβιος προσκυνητής και λαμπαδηφόρος του εντόπιου πολιτισμού, διαφορετικά είναι κατακτητής και καταστροφέας του.

Με αυτή την έννοια τόσο οι γηγενείς (Ιθαγένεια) όσο και οι μετανάστες (Υπηκοότητα) πρέπει να αναγνωρίζουν τον πολιτισμό του Τόπου τους ως τον Κυρίαρχο πολιτισμό, ο οποίος δεν εξαρτάται από πληθυσμιακούς συσχετισμούς.

Γ. Η δυναμική της ενσωματώσεως των μεταναστών σε κάθε χώρα εξαρτάται από την δυναμική του ήθους και το εκτόπισμα της πολιτισμικής και αξιακής συνειδήσεως των γηγενών κατοίκων ενός Τόπου.

Τα συμπεράσματα είναι τρία:

Α. Πρέπει να σταματήσουν οι ροές μεταναστών στις ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό μπορεί να γίνει με ειδικές συμφωνίες με τις χώρες της Βόρειας Αφρικής και με την έμπρακτη αναγνώριση των ελληνικών συνόρων ως συνόρων της Ευρώπης.

Β. Πρέπει να ενισχυθούν οι διαδικασίες συλλογικής και πολιτισμικής αυτογνωσίας και κοινωνικής συνειδήσεως των λαών της Ευρώπης. Οι ενεργοί και συνειδητοί Ευρωπαίοι πολίτες αποτελούν την πρώτη προϋπόθεση της αναπαραγωγής του Ευρωπαϊκού πολιτισμού και

Γ. Πρέπει το κάθε ευρωπαϊκό κράτος να εφαρμόσει τρόπους ενισχύσεως του θεσμού της οικογένειας και της δημογραφικής του επάρκειας.

Εάν για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες τα συμπεράσματα αυτά είναι αυτονόητα, για την Ελλάδα αποτελούν υπαρξιακές προϋποθέσεις ιστορικής επιβιώσεως μέσα στον χρόνο. Δυστυχώς η πατρίδα μας έχει περιέλθει σε κατάσταση δημογραφικής καταρρεύσεως και ιστορικής αποδρομής. Ακόμη και χωρίς τους μετανάστες, με τον δείκτη γεννητικότητας μεταξύ 1,25 και 1,30, στο πρώτο τέταρτο του 22ου αιώνα οι μόνοι Έλληνες που θα είναι όρθιοι, θα είναι όσοι έχουν το προνόμιο, να συμπεριλαμβάνονται στα κέρινα ομοιώματα του Μουσείου της Madame Tussaud στο Λονδίνο!

Να υπολογίσετε, ότι για την διατήρηση του πληθυσμού στα 10 εκ. απαιτείται η αναλογία 2,11 παιδιών σε κάθε γυναίκα της παραγωγικής ηλικίας και για τον διπλασιασμό του πληθυσμού, 4 παιδιά ανά γυναίκα. Με τον σημερινό ρυθμό αναπαραγωγής ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται κατά 40% περίπου κάθε 35 χρόνια. Εννοείται, ότι ένας πληθυσμός κάτω των 3 εκ., όπως θα είμαστε γύρω στο 2080, δεν μπορεί να διατηρηθεί ως αυτοδύναμο κράτος. Αν όμως υπολογίσουμε, ότι σήμερα το ποσοστό των αλλοδαπών στην Ελλάδα κυμαίνεται γύρω στο 18% και με δεδομένη την δημογραφική υπεροχή της Τουρκίας, τότε δεν θα μπορούμε να μιλάμε πλέον για «Ελλάδα» αλλά για μία ισλαμική χώρα και πολύ πιθανόν για μία επαρχία της Τουρκίας με ακόμη λιγότερους Έλληνες, αφού οι περισσότεροι θα έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους.

3.   Η ανάγκη ενεργοποιήσεως των Τοπικών κοινωνιών.

Η κατάσταση της πατρίδας μας δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί απλώς ως κρίσιμη. Πρόκειται για έναν ασθενή, ο οποίος πάσχει από πολυοργανική ανεπάρκεια. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό, εάν αναλογισθούμε, ότι:

Α. Το πολιτικό μας σύστημα βρίσκεται δυστυχώς στον πυρήνα του προβλήματος, όχι μόνο λόγω μετριότητας  και εξαρτήσεως αλλά και διότι αποτελεί μόνιμη εστία ανακυκλούμενης διαφθοράς και

Β. Ο λαός μας βρίσκεται σε μία κατάσταση παραλύσεως. Αισθάνεται ακέφαλος, δεν έχει πρότυπα και όσα είχαν απομείνει, συντρίβονται από μέσα και απ’ έξω. Το αξιακό μας σύστημα έχει καταρρεύσει. Ο θεσμός της οικογένειας αμφισβητείται. Η διάλυση οικογενειών και η ενδο-οικογενειακή βία έχουν γίνει συνηθισμένο φαινόμενο. Ένα κύμα πρωτόγνωρης βίας διαπερνά την νεολαία μας.

Υπάρχει ελπίδα;

 Εννοούμε, εάν υπάρχει προοπτική αναστροφής της παρακμής. Οι έννοιες της ελπίδας, αισιοδοξίας, απαισιοδοξίας, είναι περισσότερο συναισθηματικές καταστάσεις, οι οποίες λειτουργούν διαθλαστικά και δεν μας επιτρέπουν να δούμε καθαρά και ψύχραιμα την αντικειμενική υπόσταση της καταστάσεως.

Αυτό που χρειάζεται, είναι τρία πράγματα:

Α. Καθαρή αντίληψη της πραγματικότητας χωρίς διαθλάσεις, οι οποίες είτε εξωραϊζουν την πραγματικότητα είτε μεταθέτουν τα προβλήματα σε κάποιο αόριστο μέλλον.

Β. Αποφασιστικότητα ατομική και συλλογική για την αναστροφή της καθοδικής μας πορείας. Η αποφασιστικότητα δεν είναι συναισθηματική κατάσταση αλλά η πλέον διαυγής ενεργοποίηση της συνειδήσεως. Το πρόβλημα τελικά επικεντρώνεται στον Έλληνα ως Ιστορικό Υποκείμενο. Ένα μεγάλο ποσοστό Ελλήνων έχει παραλύσει, είτε διότι πιστεύουν, ότι δεν υπάρχει σωτηρία για την Ελλάδα είτε διότι έχουν  απογοητευθεί από το πολιτικό μας σύστημα είτε διότι έχουν  χάσει την εμπιστοσύνη τους ακόμη και στον ίδιο τους τον εαυτό και

Γ. Μόνο συλλογικά μπορούν να δημιουργηθούν πυρήνες συνειδητοποιήσεως του συνολικού προβλήματος και ενεργοποιήσεως των Τοπικών κοινωνιών.

4.   Τι μπορούμε να κάνουμε;

Στο ιστολόγιό μας ΕΛΛΗΝΟΛΟΓΙΑ και στο άρθρο «Η τρίαινα του ελληνικού μέλλοντος» (http://www.hellenologia.com/2020/06/blog-post.html) προτείνουμε μία τριπλή στρατηγική, των τριών παράλληλων διαδρόμων, τριών διαφορετικών  επιπέδων, τριών πολλαπλών ταχυτήτων. Δεν είμαστε καθυστερημένοι μόνο ως κατάσταση αλλά και στον χρόνο αντιδράσεως. Για να καλύψουμε ένα μέρος από τον χαμένο χρόνο, θα πρέπει να κινηθούμε σε  τρεις παράλληλες προσπάθειες:

α. μία οριζόντια πορεία προς τον λαό για ενημέρωση, αφύπνιση, εμψύχωση και συσπείρωση, σαν να πρόκειται για μία νέα Φιλική Εταιρεία αλλά ανοικτή, άτυπη και χωρίς αρχηγό. Χρειάζεται μία ευρεία διαφωτιστική σπορά αναβαπτισμού στις ιστορικές αξίες και παραδόσεις μας.

β. μία μεσοδομική προσπάθεια διαμορφώσεως ενός πνευματικού καταλύτη με την ενεργοποίηση του κόσμου της διανοήσεως. Πρέπει να ανανεώσουμε την παράδοση των Δασκάλων του Γένους με ομαδικό πνεύμα και

γ. μία κάθετη προσπάθεια για την ενίσχυση πολιτικών πρωτοβουλιών, οι οποίες αποβλέπουν στην ανανέωση του πολιτικού προσωπικού και συστήματος της χώρας και στην ενίσχυση του πατριωτικού και δημοκρατικού  τόξου πάνω στην βάση του Διαχρονικού Ελληνικού Πολιτισμού.

Οι τρεις αυτές προσπάθειες συγκλίνουν προς ένα μεγάλο όραμα: την αναστροφή της καθοδικής μας πορείας μέσα στα προσεχή 20 χρόνια και την Αναγέννηση του Ελληνισμού.

5.   Το ΜΕΓΑΛΟ ΟΡΑΜΑ, η νέα Μεγάλη Ιδέα του Ελληνισμού.

Το Μεγάλο Όραμα περιλαμβάνει τέσσερις επιμέρους στόχους:

Α. Την αναβίωση της παραδόσεως του Ελληνικού κοινοτισμού, δηλ. την αναβίωση του χωριού και την ουσιαστική αξιοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοικήσεως. Μόνο με ζωντανά χωριά θα μπορέσουμε να επενδύσουμε στον πρωτογενή τομέα και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά το δημογραφικό πρόβλημα.

Β. Την διαμόρφωση μιάς παλλαϊκής παιδείας της συλλογικότητας, του ήθους, της ευθύνης, της αξιοκρατίας και του Διαχρονικού Ελληνικού Πολιτισμού. Διαθέτουμε έναν τεράστιο λόγιο και ιστορικό πολιτισμό αλλά έχουμε κατεδαφίσει τον αξιακό πολιτισμό μας και στερούμαστε ενός κοινωνικού και πολιτικού πολιτισμού. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα αποτελεί μία πλήρη αποτυχία, διότι έχει διαβρωθεί από τον κομματισμό, την αναξιοκρατία και τον διεκπεραιωτικό επαγγελματισμό. Ο κομματικοποιημένος εκπαιδευτικός διεκδικεί μόνο δικαιώματα, δεν αναγνωρίζει υποχρεώσεις και το χειρότερο,  δεν φιλοδοξεί να αποτελεί ΠΡΟΤΥΠΟ για τους μαθητές και τις μαθήτριές του, δεν θεωρεί την εργασία του ως ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΜΑ!

Γ. Χρειαζόμαστε ένα νέο πολιτικό σύστημα, το οποίο να στηρίζεται στις αρχές της εθνικής ανεξαρτησίας, αξιοπρέπειας  και συνοχής καθώς και της λαϊκής κυριαρχίας και με όραμα την αναγέννηση του Ελληνισμού. Χρειαζόμαστε πολιτικούς, που να αναγνωρίζουν, ότι λειτουργούν ως εντολοδόχοι και ότι εντολέας είναι ο ΛΑΟΣ, ότι αυτοί υπάρχουν για τον λαό και όχι ο λαός γι’ αυτούς και

Δ. Για να αναμορφωθεί ποιοτικά το εκπαιδευτικό μας σύστημα, πρέπει πρώτα να αλλάξει το πολιτικό μας σύστημα. Δεν ξέρουμε πότε θα γίνει αυτό το θαύμα. Αλλά και από αύριο να ξεκινούσε στην Ελλάδα το τελειότερο εκπαιδευτικό σύστημα του κόσμου, θα χρειασθούν 30 χρόνια, για να επιδράσει το αποτέλεσμα πάνω στο σύνολο της κοινωνίας.

Το συμπέρασμα είναι, ότι σε κάθε Τοπική κοινωνία θα πρέπει να δημιουργηθούν πυρήνες από πολίτες με ήθος, πατριωτισμό και όραμα, προκειμένου να λειτουργούν ως διαρκείς εστίες

πολυδυνάμου ποιοτικής και συνολικής ζυμώσεως της κοινωνίας. Οι πρωτεργάτες του κάθε πυρήνα δεν θα πρέπει να είναι ενταγμένοι σε πολιτικά κόμματα. Η δραστηριοποίηση στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοικήσεως δεν ανήκει στην κομματική πολιτική.

Ο κάθε τοπικός πυρήνας θα επιλέγει ως επωνυμία το όνομα μιας εξέχουσας προσωπικότητας από την ιστορική και πολιτισμική παράδοση του Τόπου της.

6.   Δευκαλίων, σύμβολο αναγεννήσεως.

Ο Δευκαλίων και η Πύρρα ήταν οι μόνοι άνθρωποι που είχαν επιζήσει από τον Κατακλυσμό. Υπολογίζεται, ότι ως συνέπεια της λήξεως της περιόδου των Παγετώνων  και μετά το 6.000 π.Χ. άλλαξε ο γεωλογικός χάρτης στην Ανατ. Μεσόγειο. Στα Δαρδανέλια σχηματίσθηκε ένας τεράστιος καταρράκτης για χρόνια, μέχρι που η μικρή λίμνη που ήταν τότε ο Εύξεινος Πόντος, να ενωθεί με τα Δαρδανέλια, το Αιγαίο και την Μεσόγειο. Η ανάμνηση αυτών των κοσμογονικών αλλαγών καταγράφθηκε στην Μυθολογία της Ανατ. Μεσογείου με δύο παρόμοιες εκδοχές, ως Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα και ως Κατακλυσμός του Νώε.

Ο Δευκαλίων και η Πύρρα είναι οι γενάρχες της μεταγενέστερης ανθρωπότητας και ειδικά των  Ελλήνων. Οι πέτρες που έρριχνε πίσω του ο Δευκαλίων γίνονταν άνδρες και οι πέτρες της Πύρρας γίνονταν γυναίκες. Επιλέξαμε τον μύθο του Δευκαλίωνα ως τον  πλέον κατάλληλο συμβολισμό για το πέρασμα του σύγχρονου Ελληνισμού από την καταστροφή στην Αναγέννηση.

7.   Επίλογος

Το χρέος μας απέναντι στην Πατρίδα και την νεολαία μας είναι τεράστιο. Οι μεγαλύτεροι εχθροί μας είναι ο χρόνος και η αδράνειά μας. Από τις σημερινές γενεές εξαρτάται εάν ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, έπειτα από μία ένδοξη πορεία 6.000 ετών, θα σβήσει για πάντα ή θα φουντώσει πάλι.

Ας θυμηθούμε τους στίχους του μεγάλου μας ποιητή Κωστή Παλαμά: «Κριτές, θὰ μᾶς δικάσουν οἱ ἀγέννητοι, οἱ νεκροί».

ΥΓ. Ο Ηλίας Φιλιππίδης είναι συγγραφέας και έχει διατελέσει πανεπιστημιακός καθηγητής κοινωνιολογίας και νομικός. 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2022

SALVATORES MUNDI

 




Αναζητούνται σωτήρες. Για τον κόσμο, την Ελλάδα ή για τον άνθρωπο; Και αν κινδυνεύουν όλα αυτά μαζί, τί κάνουμε;

Του Ηλία Φιλιππίδη

1.    Ο φόβος του κινδύνου ή ο κίνδυνος του φόβου;

Ένας σοβαρός ψυχαναλυτής που θα ήθελε να δικαιώσει την ύπαρξή του, θα μου έθετε ευθύς εξ αρχής τα ακόλουθα ερωτήματα: τί φοβάστε, τον κίνδυνο ή τον φόβο του κινδύνου; Γνωρίζετε, ότι το πρόβλημα αρχίζει από την στιγμή που φοβόμαστε κάτι; Μήπως το πρόβλημά σας είναι προσωπικό και όχι αντικειμενικό; Γνωρίζετε, αν οι συνάνθρωποί σας αισθάνονται, όπως εσείς; Πώς φαντάζεσθε την σωτηρία, έχετε κάποιες συγκεκριμένες προσδοκίες; Και τέλος πιστεύετε, ότι υπάρχουν σήμερα άνθρωποι πρόθυμοι να αναλάβουν τον ρόλο που θέλετε να τους αναθέσετε; Επειδή έρχονται γιορτές, σας δίνω μία ιδέα: οργανώστε έναν Santa Claus Run με θέμα: «Salvatores mundi». Θα είναι η καλύτερη δημοσκόπηση, για να διαπιστώσετε έμπρακτα, πόσοι άνθρωποι συμμερίζονται τους φόβους σας και διατίθενται να συνεργασθούν μαζί σας.

Αυτές οι λογικές και ψυχολογικές παρατηρήσεις ήταν μία πρόκληση για ένα κοινωνιολόγο. Είναι δυνατή μία πιστή ακτινογραφία της πραγματικότητας; Ας βασιστούμε σε ορισμένες διαπιστώσεις, για τις οποίες μπορούμε να συμφωνήσουμε οι περισσότεροι:

Α. Υπάρχει μία μερίδα συνανθρώπων μας, οι οποίοι έχουν βρει το φρέαρ της ευτυχίας, από το οποίο αντλούν το ύδωρ της εύγευστης λήθης. Δεν εννοώ τους ανθρώπους του πλούτου, ανεξάρτητα του πόσο ευτυχισμένοι αισθάνονται, αλλά ανθρώπους της διπλανής πόρτας, οι οποίοι, ακόμη και χωρίς την τηλεόραση ως υποβολέα, προσπαθούν να μας πείσουν, ότι «τα ίδια συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο», ενώ συγκεκριμένα προβλήματα, όπως η ακρίβεια και η ενεργειακή κρίση, για να μη ξεχνάμε και τον κορονοϊό, «είναι όλα εισαγόμενα».

Β. Φίλοι μου λένε, ότι στις αργίες δυσκολεύονται να βρουν δωμάτιο σε ξενοδοχεία του εκδρομικού προορισμού τους. Άλλοι δυσκολεύονται να βρουν τραπέζι στην ταβέρνα της προτιμήσεώς τους. Τι συμβαίνει, ξεπεράσαμε την κρίση και αρχίζει η στάθμη του χρήματος να ανεβαίνει; Κάτι άφησε ο τουρισμός το καλοκαίρι αλλά το περισσότερο χρήμα που κυκλοφορεί είναι το μαύρο χρήμα. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε, ότι τα κέρδη από εγκληματικές δραστηριότητες έχουν κερδίσει τα τελευταία χρόνια ένα σταθερό ποσοστό στο άδηλο εθνικό εισόδημα και ότι διοχετεύονται κυρίως στην κατανάλωση. Επίσης έχει αποσυμπιεσθεί η ανεργία και ειδικά των νέων ανθρώπων, οι περισσότεροι με πανεπιστημιακή μόρφωση, λόγω της φυγής στο εξωτερικό. Έχουμε σώσει το Σύστημα υγείας της Γερμανίας, Αγγλίας και Ολλανδίας, ενώ κινδυνεύει το δικό μας. Δεν υπάρχει επάρκεια εργατικών χειρών για τις αγροτικές συγκομιδές.

Το 31,3% των Ελλήνων βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας με στοιχεία του 2018, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2005 ήταν 19,6%. Συγκεκριμένα η Ελλάδα έχασε το 25% του ΑΕΠ της κατά τη διάρκεια της κρίσης, το μεγαλύτερο ποσοστό παγκοσμίως σε καιρό ειρήνης. Αυξάνει το ποσοστό των νέων που παραμένουν πτωχοί, ενώ εργάζονται. Είναι οι μισθωτοί κάτω των 800 ευρώ. Η Ελλάδα επίσης είναι η πρώτη χώρα στην ΕΕ, όπου οι νέοι αφότου τελειώσουν την εκπαίδευσή τους δεν εργάζονται (ποσοστό 50,5%).

2.    Η ψυχολογία της συντέλειας.

Γιατί πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να δουν την πραγματικότητα και να την ονοματίσουν, αλλά και όταν την συνειδητοποιήσουν, δεν αντιδρούν; Είναι ένα κοινωνιολογικό και ψυχολογικό φαινόμενο, το οποίο μπορούμε να ονομάσουμε ως το σύνδρομο της συντέλειας. Πρόκειται για μία κατάσταση της συνειδήσεως, από την οποία έχει αφαιρεθεί η διάσταση της προοπτικής. Δεν υπάρχει μέλλον, δεν υπάρχει ελπίδα. Από την στιγμή που το μέλλον δεν μου εγγυάται, ότι θα είναι καλύτερο, το ένστικτο της  επιβιώσεως με συμβουλεύει να το διαγράψω. Τότε οι άνθρωποι ζούνε μόνο για το παρόν, προτιμούν ή αναγκάζονται να μη κάνουν παιδιά. Το μέλλον μόνο αβεβαιότητα μπορεί να προσφέρει και κλονίζει την αυτοπεποίθηση, σε αντίθεση με το παρόν, που έχει δυνατότητες να την τονώσει, όπως είναι η αναψυχή και η διασκέδαση, ακόμη και το πορνογραφικό υλικό στον υπολογιστή με ανήλικα και τα περαιτέρω!

Κυριαρχεί ο ατομικισμός και η προσωπική, ακόμη και η προσωρινή ευχαρίστηση.  Ο ατομικισμός είναι ένα λαίμαργο ζώον με τρύπιο στομάχι, χρειάζεται συνεχή τροφοδοσία. Γιαυτό και εξελίσσεται σε ανικανοποίητη ιδιοτέλεια. Το δεύτερο παθολογικό σύμπτωμα του ατομικισμού είναι η παράλυση. Ο ατομικιστής, όταν δεν μπορεί πλέον να τροφοδοτήσει την ιδιοτέλειά του, καταλήγει είτε στην παρανομία είτε στην παράλυση. Αυτή είναι η κατάσταση των σημερινών Ελλήνων: από την ιδιοτέλεια της Μεταπολιτεύσεως στην σημερινή πολιτική παράλυση. Αλλά και στην Ευρώπη έχει διαδοθεί ο ιός της εξατομικεύσεως όλων των προβλημάτων. Πού είναι το μεγάλο φιλειρηνικό κίνημα της περιόδου 1960-1985!

Το πρόβλημα αυτό έχει μεγάλο βάθος. Εννοείται, ότι ο ατομιστής είναι εγωκεντρικό άτομο. Σε όλη την μεταπολεμική περίοδο και σε ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο κυριαρχούσε το πολιτικο-κοινωνικό δόγμα, ότι πτωχός είναι αυτός που δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες. Το δόγμα αυτό κυριάρχησε και στην Ελλάδα την εποχή της Μεταπολιτεύσεως, ειδικά εις βάρος του… δημοσίου χρήματος, μετατρέποντας την κομματική ταυτότητα σε τραπεζική θυρίδα!

Στην Μεταπολίτευση ολοκληρώθηκε ο εξατομικισμός των Ελλήνων με έναν επιθετικό εκχυδαϊσμό. Η περίπτωση Τσοχατζόπουλου είναι χαρακτηριστική, χωρίς να είναι η μόνη. Εκείνη την εποχή η ευτυχία του ανθρώπου εθεωρείτο ως ατομική υπόθεση. Μετά τα Μνημόνια οι Έλληνες άρχισαν να υποπτεύονται, ότι η ευτυχία του ανθρώπου μπορεί να είναι πρώτα συλλογική και μετά ατομική. Επειδή όμως ο ατομικισμός δεν μας επιτρέπει να παραδεχθούμε αυτή την αλήθεια, αισθανόμαστε, ότι βρισκόμαστε μπροστά σε αδιέξοδο και παραλύουμε. Υπάρχει διέξοδος; Το Εγώ μας καταλήγει σε ένα υψηλό τοίχο, ο οποίος μας χωρίζει από τον δημόσιο χώρο του κοινού συμφέροντος. Ο εγωκεντρισμός είναι η φυλακή της συνειδήσεώς μας. Πρέπει λοιπόν να πάρουμε μία σκάλα, να υπερβούμε το εγώ μας και να διαμορφώσουμε συνείδηση κοινωνικής και εθνικής ευθύνης. Η πατρίδα πρέπει να είναι πρώτα χώρος κοινωνικής και πολιτικής ευθύνης και μετά ιδεολογική σημαία.

Τώρα καταλαβαίνω, γιατί ακόμη και άνθρωποι της γενιάς μου μου λένε: «Τι τα λέτε αυτά σε μας, εμείς φεύγουμε, να πάτε στα σχολεία να τα πείτε στους νέους». Το κάνω και αυτό αλλά οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας στην πραγματικότητα θέλουν να μου πουν: «Κάτι θέλεις να μας πείς αλλά μη μας ζορίζεις, εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε, δεν μπορούμε να κάνουμε την υπέρβαση στο «εμείς», ατομιστές θα πεθάνουμε». Ο Έλληνας έχει πολλά προτερήματα αλλά έχει και δύο μεγάλα ελαττώματα: τον εγωκεντρισμό και την ανευθυνότητα μέχρι επιπολαιότητας.

Εμείς, οι άνω των 60, είμαστε αυτοί που καταστρέψαμε την Ελλάδα και τώρα τραβάμε την ουρά μας έξω. Από τις ενοχές μας θυμόμαστε τους νέους, αφού τους φορτώσαμε τα προβλήματά μας μέχρι και τρίτης γενεάς. Η αποθέωση της ανευθυνότητας!

Οι ενήλικες μπορούν να παραιτηθούν από το μέλλον και να περιορισθούν στο παρόν, οι νέοι όμως όχι. Έτσι μπορεί να εξηγηθεί η αύξηση των κρουσμάτων βίας στους νέους, ακόμη και μέσα στα σχολεία. Οι νέοι μας αναπνέουν την ανασφάλεια και την αξιακή διάλυση της κοινωνίας μας. Αυτή η ανασφάλεια μεταβολίζεται μέσα τους σε υποσυνείδητη οργή.

Αλλά και η τηλεόραση, τι πρότυπα δίνει στην κοινωνία μας; Σίριαλ χωρίς ίντριγκες και φόνους δεν μπορεί να έχει μεγάλη επιτυχία. Εκείνος ο «Σασμός» πια έχει γυρίσει την Ελλάδα εκατό χρόνια πίσω. Προφανώς οι κηπουροί του καθημερινού μας πολιτισμού αισθάνονται, ότι η πλήξη μας μαραζώνει και προσπαθούν συνεχώς να μας «εξιτάρουν», ίσως για να μη χρειάζεται να διεγείρεται το νευρικό μας σύστημα από άλλες αιτίες…

3.    Ο δρόμος της σωτηρίας

Ο όρος «σωτηρία» προέρχεται από τους αρχαίους Στωίκούς φιλοσόφους και σημαίνει το να αισθάνομαι «σώος», δηλ.  ακέραιος, ασφαλής, ολοκληρωμένος, αυτάρκης, ισορροπημένος, πλήρης, ευτυχισμένος, σε αρμονία με το περιβάλλον μου, τους ανθρώπους, την φύση, το σύμπαν και το πνεύμα που το διέπει.

Η σωτηρία λοιπόν είναι η ύψιστη ουτοπία, δηλ. ο ανέφικτος και απόλυτος μαγνήτης. Δεν μπορούμε να την γευτούμε στην πληρότητά της με τα ανθρώπινα μέτρα αλλά μας ελκύει συνεχώς. Προς αυτήν τείνουν οι σκέψεις και οι προσπάθειές μας. Είναι ο φωτοτακτισμός της ψυχής μας, όπως του ηλιοτροπίου. Είναι το νόστιμον ήμαρ της Ιθάκης και αν δεν φθάσουμε, ας θυμηθούμε τα σοφά λόγια του Καβάφη: ο προορισμός σου χαρίζει το ταξίδι και ίσως αυτή να είναι η αξία του.

Ποιος είναι ο δρόμος της σωτηρίας; Ένας μεγάλος ταξιδευτής, που ταξίδευσε από τα καταγώγια της ψυχής μέχρι τον Θεό, ακολουθώντας διάφορες διαδρομές και επιζώντας από ναυάγια, προσφέρεται ως ξεναγός σε αυτό το ταξίδι. Μας λέει λοιπόν ότι:

α. η σωτηρία είναι υπόθεση της καρδιάς και όχι του νου, γι’ αυτό και δεν στηρίζεται στις γνώσεις αλλά στον πόθο και στην δύναμη της ψυχής και

β. ο δρόμος αρχίζει από την ευθύνη, περνά από το χρέος και καταλήγει στην ελευθερία.

Προτού μπεις στην βάρκα της ευθύνης για το μεγάλο ταξίδι, κάνε την προσευχή σου και πες: Αγαπώ την ευθύνη. Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δεν σωθεί, εγώ φταίω. (Ασκητική, 1962, σ. 31).  

Η ευθύνη είναι το πρώτο σκαλοπάτι της πνευματικότητας. Όπου δεν υπάρχει ευθύνη, δεν υπάρχει ούτε προοπτική αλλά ούτε και βάθος. Αυτά πάνε μαζί. Γι΄ αυτό έχουμε καταντήσει μία κοινωνία ρηχότητας με ένα λαό που άγεται και φέρεται. Έχουμε ισοπεδώσει την έννοια του ανθρώπου αλλά ο άνθρωπος είναι ένα τριώροφο οικοδόμημα: σώμα, ύπαρξη, πνεύμα. Το πνεύμα είναι αυτό που σκέπτεται, αγωνιά, οραματίζεται, αγωνίζεται. Το πνεύμα κάνει τον άνθρωπο και αυτό δίνει νόημα στην ύπαρξή του. Ανόητος είναι, στην αρχαία ελληνική, ο άνθρωπος που μιλάει χωρίς να γίνεται κατανοητός. Μπορούμε όμως να προσθέσουμε, ότι ανόητος είναι σήμερα αυτός που δεν ενδιαφέρεται να δώσει νόημα στην ύπαρξή του και στο σύνολο της ζωής του ανθρώπου. Αυτός που δεν ξέρει γιατί ζει.

Θα βρούμε το νόημα της ζωής και της υπάρξεώς μας, όταν επιλέξουμε το χρέος μας με κριτήριο το ΕΜΕΙΣ. Το βιβλίο του Ν. Καζαντζάκη «Ο Ανήφορος», που μας ήλθε ως ουράνια επιστολή έπειτα από 76 χρόνια (!), μας θύμισε την ξεχασμένη πνευματική υποθήκη του Μακρυγιάννη: Πνευματικός άνθρωπος είναι αυτός «που δε φωνάζει: Εγώ! Εγώ! Παρά Εμείς!» (σ.177).  Δεν μιλάμε για φιλοσοφικές πολυτέλειες αλλά για τους όρους υπάρξεως του Ελληνισμού και κάθε λαού καθώς και τους όρους της προσωπικής και συλλογικής μας ευτυχίας.

4.    Το χρέος του πνευματικού και ελεύθερου Έλληνα

Ο κάθε άνθρωπος είναι μία μονάδα, μία μοναδικότητα αλλά αυτή η μονάδα έχει δύο διαστάσεις: την ατομική και την συλλογική. Ο ατομικισμός δεν είναι επιλογή, είναι εθελούσια πνευματική αναπηρία. Μετά την συνειδητή διαμόρφωση της διαστάσεως της συλλογικότητας στο επίπεδο του ΕΜΕΙΣ, μπορεί ο άνθρωπος να δει κατάματα και στερεοσκοπικά την πραγματικότητα και να αντιδράσει σωστά.  

Αυτό που πρέπει και μπορούμε να κάνουμε στη χώρα μας και ο κάθε πνευματικός άνθρωπος στην δική του, με βάση το πνεύμα του Καζαντζάκη είναι:

Α. Ενημέρωση και ενεργοποίηση του λαού (Bergson: Mobilisation! Σελ. 167). Το σημερινό πρόβλημα είναι, ότι ο Ελληνισμός βρίσκεται σε κατάσταση ιστορικής αποδρομής. Μέχρι τις αρχές του επόμενου αιώνα μαθηματικά δεν θα υπάρχουν πλέον Έλληνες και ο ελληνικός πολιτισμός θα σβήσει, έπειτα από μία δημιουργική πορεία 5.000 ετών, ενώ άλλοι αρχαίοι πολιτισμοί, όπως η Κίνα, η Ινδία, το Ισραήλ αναβιώνουν εντυπωσιακά.

Β. Ο λαός στερείται όχι μόνο πολιτικής αλλά και πνευματικής ηγεσίας. Είναι ύψιστη ανάγκη να συσπειρωθούμε. Καζαντζάκης: « Η ευθύνη σήμερα του πνευματικού ανθρώπου είναι μεγάλη… Πρέπει να επιστρατεύσουμε όλες μας τις δυνάμεις… Μην περιμένετε από τους σημερινούς άρχοντες της γης, τους πολιτικούς, τους τεχνικούς, τους οικονομολόγους… Την υψηλή τούτη, πάνω από τα πάθη, αποστολή μονάχα οι πνευματικοί άνθρωποι του κόσμου μπορούν και χρέος έχουν ν’ αναλάβουν. Ας ενωθούμε όσοι πιστεύουμε στο πνεύμα! … να γίνουμε ελεύτεροι» (σ. 177-169).

Ο κόσμος τούτος πάει στον γκρεμό …θα κάνουμε εμείς έναν κόσμο καλύτερο .. Δε θ’ αφήσουμε εμείς τον κόσμο να χαθεί, θα κάνουμε ό,τι μπορούμε να ξαναφέρουμε την αρετή.. Δεν είμαι μονάχος: πολλοί είναι στον κόσμο που πονούν σαν και μένα, μα ‘ναι κατασκορπισμένοι, δε γνωρίζουνται, χάνουνται, θα σμίξουμε όλοι μαζί οι καλοί και τίμιοι, όπως έχουν σμίξει οι άτιμοι κι οι κακοί… Θα οργανωθούμε κι εμείς… δε θ’ αφήσουμε τον κόσμο να πνιγεί πάλι στο αίμα» (σ.118-119).

Γ. Οι διανοούμενοι σε κάθε χώρα έχουν ιδιαίτεροι ευθύνη. Καζαντζάκης: «Σε όλο τον κόσμο τούτη η φάρα, οι διανοούμενοι, βρίσκεται στον πάτο της Κόλασης και φωνάζουν: Εγώ! Εγώ!... Δεν ξέρουν πως έχουν ευθύνη, πως κάθε άνθρωπος που γράφει και δημιουργεί παίρνει ψυχές στο λαιμό του» (σ.174-175).  

Δ. Το όραμα και οι αξίες είναι πανανθρώπινα αλλά η δράση ανήκει στην εντοπιότητα. Σε ανύποπτο χρόνο ο Καζαντζάκης προτείνει την εφαρμογή της αρχής Think global act local: «…να φωνάξουμε και τους άλλους αγνούς πνευματικούς ανθρώπους του κόσμου, να ιδρύσουμε μια δική μας, πάνω από τα πολιτικά πάθη, «Πνευματική Διεθνή». Και να καταστρώσουμε σχέδια, ν’ αρχίσουμε όλοι μαζί τον αγώνα. Να φωτίσουμε το λαό του ο καθένας, να ξεριζώσουμε από την καρδιά του το μίσος, να  ξαναφέρουμε την ειρήνη, την αγάπη και την αρετή στον κόσμο» (σ. 173-174).

5.    Επίλογος

Αυτή είναι η οικουμενική στρατηγική του Ν. Καζαντζάκη, η οποία διαφέρει από τον διεθνιστικό τρόπο σκέψεως. Η οικουμενική αντίληψη έχει αμφικτιονικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει:

Η πρόταση του Καζαντζάκη περιλαμβάνει ένα όραμα που είναι πανανθρώπινο αλλά και διάχυτο. Δεν υπάρχει κάποιο ιδεολογικό κέντρο, φορέας δεν είναι κάποιο κόμμα αλλά οι ίδιοι οι λαοί. Το όραμα έχει μαγνητική δύναμη και συσπειρώνει, αποτελεί μία ανοικτή πρόσκληση. Όσοι διανοούμενοι συστρατευθούν σε αυτή την πνευματική σταυροφορία, ταυτίζονται με τον λαό τους και αξιοποιούν ερεθίσματα, πρότυπα και αξίες από τον πολιτισμό, την ιστορία, τους αγώνες και την κοινωνική ζωή του λαού του ο καθένας.

Με βάση την κοινωνιολογική σκέψη μπορούμε να πούμε, ότι  ο αξιακός παγκόσμιος πολιτισμός εξελίσσεται προς δύο κατευθύνσεις: η μία είναι η δυναμική της συγκλίσεως, μέσα από την οποία διαμορφώνονται οι πανανθρώπινες αξίες. Η άλλη είναι η δυναμική της αυτονομίας και διαφοροποιήσεως  της πολιτισμικής ταυτότητας του κάθε λαού. Και οι δύο αυτές δυναμικές είναι εξ ίσου χρήσιμες και απαραίτητες, τόσο για την ισορροπία όσο και την πνευματική ανέλιξη του ανθρώπου και όλων των πολιτισμών. Είναι μεγάλη υποκρισία να χύνουμε μαύρο δάκρυ μήπως χαθεί κάποιο είδος χελώνας και να αδιαφορούμε για την διατήρηση των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων, οι οποίες κινδυνεύουν από τον οδοστρωτήρα του αγγλοσαξωνικού πολιτισμού. Ας συνειδητοποιήσουμε, ότι πρόκειται για ένα αναίμακτο αλλά εξίσου επικίνδυνο πόλεμο. Η αντίσταση αρχίζει με την διατήρηση της εθνικής μας ταυτότητας.

Ο Ηλίας Φιλιππίδης είναι συγγραφέας, Έχει διατελέσει πανεπιστημιακός κοινωνιολογίας και νομικός.

 

 

 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2022

Το δυτικό μπάζωμα της υπάρξεώς μας

 


 

Τις χωματουργικές εργασίες αναλαμβάνει η εταιρεία «Η σωστή πλευρά της ιστορίας».

Του Ηλία Φιλιππίδη

1.    Ο άνθρωπος ως ζητούμενο και ο πολιτισμός του

Ο Άνθρωπος είναι και δημιούργημα και Δημιουργός. Ως φορέας συνειδητής υπάρξεως διαθέτει δύο πολύ ισχυρά κίνητρα: το κίνητρο της δημιουργίας και το κίνητρο της αυτογνωσίας. Χρησιμοποιεί τον πολιτισμό του και ως καθρέφτη, για να γνωρίσει τον Εαυτό του. Από τους τρόπους με τους οποίους καλύπτει τις ποικίλες ανάγκες του, προσπαθεί να τις ανιχνεύσει. Δηλ. με έμμεσο τρόπο να φθάσει στην αιτία από το αποτέλεσμα.

Το ερώτημα που προκύπτει τελικά, είναι το ποιος είναι ο «σωστός» πολιτισμός και ποιες είναι οι «πραγματικές» ανάγκες του Ανθρώπου. Γύρω από αυτές τις ερωτήσεις πλέκεται όλο το διαχρονικό δράμα της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Ο Μαρξ με μία πανοραμική θεωρία θέλησε να χαρτογραφήσει τον κόσμο. Ξεκίνησε με τον αποκεφαλισμό του Σύμπαντος καταργώντας τον Θεό και κατέληξε στον αποκεφαλισμό της οικονομίας καταργώντας την ιδιοκτησία. Όμως το Κόμμα του Προλεταριάτου δεν μπόρεσε να αναπληρώσει τα κενά και να ενσωματώσει την κοινωνική δυναμική. Σήμερα η πολιτική σκέψη και δράση χρειάζεται μία νέα χαρτογράφηση της κοινωνίας, όχι όμως στην βάση της μεταφυσικής και των φυσικών επιστημών. Θα πρέπει να περιορισθεί στον χώρο του ανθρώπινου πολιτισμού με μία προέκταση στο φυσικό περιβάλλον.

Ο αμερικανικός μεταπολεμικός ηγεμονισμός, ο νεοφιλευθερισμός και η παγκοσμιοποίηση έχουν διεθνοποιήσει  τον Δυτικό πολιτισμό με την μορφή του χάους. Παράλληλα και λόγω του κατακερματισμού της η αριστερά απέτυχε να διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό πρόγραμμα, διότι λείπει ο καμβάς, που είναι η χαρτογράφηση του σημερινού ανθρώπου και του πολιτισμού του. Είτε το ομολογούμε είτε όχι, υπάρχει ένα κενό «τάξεως» και η τάξη αρχίζει με την αποσαφήνιση του πού πάμε και πού πατάμε.

Σήμερα το πλεονέκτημα της «τάξεως» έχει η άυλη χρηματική οικονομία, η οποία οικοδομεί ένα παγκόσμιο σύστημα διαχειρίσεως και ελέγχου του χρήματος με καθετοποιημένη και δομημένη συνέργεια των τραπεζών και των οίκων αξιολογήσεως καθώς και με την εργαλειοποίηση του πολιτικού κόσμου. Το σύστημα αυτό διαφημίζεται με τους όρους: κανονικότητα, σταθερότητα, ανθεκτικότητα, με στόχο την ανταγωνιστικότητα. Στο γεωπολιτικό επίπεδο προβάλλεται το δόγμα: η σωστή πλευρά της ιστορίας. Ο γενικός υπότιτλος είναι: «Όποιος δεν προσαρμόζεται, πεθαίνει».

Για ένα πολιτικό πρόγραμμα δράσεως απαιτείται ένα πλαίσιο πνευματικής τάξεως, δηλ. χωροταξικής εντάξεως και αξιολογήσεως των δεδομένων που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε. Ο Μαρξ χρησιμοποίησε το σχήμα: Βάση – Υπερδομή. Όμως το καίριο ερώτημα, το οποίο καλείται να απαντήσει η εποχή μας, είναι ο εντοπισμός του παράγοντα της δυνάμεως και δευτερευόντως του τρόπου παραγωγής. Τον καιρό του Μαρξ το χρήμα ήταν μέσο σωρεύσεως πλούτου από την υπεραξία που παρήγαγε η πραγματική οικονομία. Σήμερα το χρήμα έχει αυτονομηθεί από την πραγματική οικονομία, έχει καταστεί αόρατο και λειτουργεί ως μέσο παραγωγής. Το χρήμα παράγει χρήμα.

Η άυλη χρηματική οικονομία συγκεντρώνει το 97% του παγκόσμιου όγκου των οικονομικών συναλλαγών. Η τεχνολογία και η καινοτομία αποτελούν έναν επιπλέον αστάθμητο παράγοντα. Η λογική της παραδοσιακής οικονομικής θεωρίας δεν ισχύει πλέον. Η δύναμη βρίσκεται στην Υπερδομή και μάλιστα θεσμοποιημένη. Στην Βάση βρίσκεται το Οικουμενικό Προλεταριάτο που είναι οι Λαοί όλου του κόσμου, με τον πολιτισμό του ο καθένας και οι πανανθρώπινες αξίες. Οι αξίες σήμερα ποδοπατούνται, δεν κυριαρχούν. Ούτε περιμένουμε από την εποχή μας να δημιουργήσει νέες αξίες, γιατί δεν είναι αυτή που περιμέναμε. Οι παλαιές αξίες δεν έχουν ξεπερασθεί. Βρισκόμαστε σε κάθοδο και όχι σε άνοδο, η εξέλιξη δεν ταυτίζεται με την πρόοδο. Πώς αλλιώς μπορούμε να εξηγήσουμε την παρακμή του Δυτικού πολιτισμού; Συνεχώς υποβαθμίζεται τόσο η ποιότητα της ζωής όσο και η ποιότητα του ανθρώπινου παράγοντα.

2.    Το βαθύ κράτος μεταξύ εθνικής πολιτικής και εξαρτήσεως. Η περίπτωση του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Η μετεμφυλιοτική Ελλάδα υποβιβάσθηκε στην χειρότερη μορφή προτεκτοράτου. Η εξάρτηση και το ιδεολογικό κλίμα  διαμόρφωσαν αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ως το Δόγμα Πιπινέλη, ότι δηλ. «Η Ελλάδα είναι πολύ μικρή χώρα, για να έχει δική της εξωτερική πολιτική». Την γραμμή αυτή ακολούθησε και ο Ευάγ. Αβέρωφ. Σε συνεργασία με τον τελευταίο, ο Κων. Καραμανλής εφήρμοσε στο Κυπριακό το Δόγμα Πιπινέλη κατά τρόπο απόλυτο και μέχρι την τελευταία στιγμή. Αντιθέτως στο ευρωπαϊκό πεδίο ακολούθησε μία αυτόνομη πολιτική επιδιώκοντας την ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ με την ελπίδα, ότι θα εξασφάλιζε όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας και τον πολιτικό εκσυγχρονισμό της αλλά και την ασφάλειά της. Ο Κ. Καραμανλής ήθελε να απαλλαγεί από την ασφυκτική αμερικανική επικυριαρχία και θαύμαζε τον Στρατηγό Ντε Γκολ. Παράλληλα ήλπιζε, ότι μακροπροθέσμως θα εντασσόταν και η Τουρκία στην ΕΟΚ και έτσι θα έπαυε οριστικά την επιθετική πολιτική της. Ελπίδες που έμειναν ανεκπλήρωτες.

Αν ο Κ. Καραμανλής ακολούθησε μία πολιτική μεταθέσεως στο μέλλον των προβλημάτων με την Τουρκία, ελπίζοντας σε καλύτερες συνθήκες, ο Α. Παπανδρέου ακολούθησε μία πολιτική «παγώματος» των προβλημάτων με την Τουρκία και της έρευνας για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο, σε παρασκηνιακή συνεννόηση με τους Αμερικανούς και τους Τούρκους αλλά χωρίς καμμία προοπτική για το μέλλον. Για το Κυπριακό η Αθήνα δήλωνε επισήμως τον ρόλο της ως θεατής με την πολιτική «Η Κύπρος αποφασίζει, η Αθήνα υποστηρίζει».

Το γκριζάρισμα των Ιμίων, με το επεισόδιο της 31-1-1996, ήταν κατ’ ουσίαν η πρώτη απώλεια ελληνικού εδάφους από το 1923 καθώς και η πρόταση Αμερικανών και Τούρκων ως βάση των διαπραγματεύσεων  για το μέλλον ολόκληρου του Αιγαίου. Ο Σημίτης ευχαριστεί τους Αμερικανούς και αρκείται να λειτουργεί ως Πρωθυπουργός των… Εσωτερικών της Ελλάδας!  

 Σημίτης και Γ. Παπανδρέου αναγνωρίζουν ανοικτά πλέον την θέση της Ελλάδας ως ευρω-ατλαντικού προτεκτοράτου και επιπροσθέτως αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να εξιδανικεύσουν αυτή την εξάρτηση ως απαραίτητη προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό της και μάλιστα όχι μόνο οικονομικά και θεσμικά αλλά και αξιακά, με την έννοια ότι η Ελλάδα πρωτοπορεί ως χώρα ειρήνης και συμφιλιώσεως. Με τον τρόπο αυτό πιστεύουν, ότι όχι μόνο θα λύσουν όλα τα προβλήματα με την Τουρκία αλλά και ότι θα φέρουν αυτή την διαφορετική χώρα μέσα στην Ευρώπη. 

Αυτή την πολιτική ανέλαβε να προβάλλει ιδεολογικά και επιστημονικά το ΕΛΙΑΜΕΠ (Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής). Η Ελλάδα έγινε ο πλέον ένθερμος υποστηρικτής της πλήρους εντάξεως της Τουρκίας στην ΕΕ. Σημίτης, Παπανδρέου, Θάνος Βερέμης και όλοι οι άνθρωποι του ΕΛΙΑΜΕΠ υποστήριξαν με πάθος το Σχέδιο του Κόφι Ανάν (2004) για την «λύση» του Κυπριακού. Ο ΕΛΙΑΜΕΠ εξελίχθηκε σε βαθύ κράτος και δημόσιο βήμα της διανοήσεως του εκσυγχρονισμού και εξέφραζε τόσο τον Ξένο παράγοντα όσο και αυτούς που αναγνώριζαν μόνο την διπλωματία ως μέσο επιλύσεως των διαφορών μας με την Τουρκία λες και αυτή εξηρτάτο μόνον από εμάς. Αν μπορούσαν, θα καταργούσαν και τις Ένοπλες Δυνάμεις. Δεν είναι τυχαίο, ότι ο διατελέσας ΥΠΕΞ Θ. Πάγκαλος χαρακτήρισε τις Ένοπλες Δυνάμεις ως αντιπαραγωγικές!

Πάντα υπήρχε ένα βαθύ κράτος στην Αθήνα αλλά αυτό αποτελούσαν οι Πρεσβείες των Μεγάλων δυνάμεων, τα Ανάκτορα και τα στρατιωτικά παράκεντρα. Ο Ελ. Βενιζέλος ήταν ο πρώτος και ο τελευταίος Έλληνας πολιτικός, ο οποίος λόγω της ακτινοβολίας της προσωπικότητάς του και της ταξικής και εθνικής συνειδήσεως της ανωτέρας αστικής τάξεως σχημάτισε γύρω του το πρώτο γηγενές βαθύ κράτος με ιδεολογικό και πολιτικό χαρακτήρα. Ήταν η Χρυσή δεκαετία 1910-1920.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου προσπάθησε να σχηματίσει γύρω του ένα νέο βαθύ κράτος. Δεν εννοώ τα κομματικά του στελέχη, για τα οποία ο Γ. Κατσιφάρας είχε πει το περίφημο: «Αν δεν ήταν ο Ανδρέας, δεν θα μας γνώριζε ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας μας», αλλά τα «Νέα τζάκια», στα οποία ο Ανδρέας θα παρέδιδε τα ηνία της ελληνικής οικονομίας, όπως ανακοίνωσε θριαμβευτικά στα Εγκαίνια της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης το 1987. Τελικά δεν μάθαμε ποια θα ήταν τα νέα φυντάνια του ελληνικού δαιμονίου. Το μόνο βέβαιο είναι, ότι δεν θα χρειαζόταν να έχουν χρήματα, αφού θα είχαν ως χρηματοδότη τον περιβόητο Κοσκωτά με εγγυητή το ελληνικό κράτος…

Το ΕΛΙΑΜΕΠ λειτουργεί ως ένας συνδυασμός Δεξαμενής σκέψεως σύμφωνα με τα αμερικανικά πρότυπα (Think tank) και ως βαθύ κράτος. Οι βασικές του θέσεις είναι τρεις:

Α. «Περισσότερη Ευρώπη!». Έχει προβλήματα η Ελλάδα; Έχει προβλήματα η ίδια η Ευρώπη; Έχουμε προβλήματα με την Τουρκία; Για όλα τα προβλήματα η απάντηση είναι μόνο μία: «Περισσότερη Ευρώπη!». Η ΕΕ έχει αναχθεί σε μεταφυσική έννοια θείας πρόνοιας. Εάν δεχθούμε συζήτηση πάνω σε αυτό το θέμα, θα πρέπει να προσθέσουμε την ερώτηση: Ποια Ευρώπη θέλουμε; Θα μας απαντήσουν, ότι είμαστε πολύ μικρή χώρα για να κάνουμε τέτοιες αυθάδεις ερωτήσεις.

Β. Υπάρχουν μόνο δύο τρόποι για να λυθούν όλα τα προβλήματα μας με την Τουρκία: η διπλωματία και ο διάλογος χωρίς κανέναν όρο και προϋποθέσεις.

Γ. Η Τουρκία θα πρέπει οπωσδήποτε να γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ. Απορία: γιατί το λένε σε μας και όχι στην Γερμανία και την Γαλλία;

Το μεγάλο λάθος αυτής της σχολής σκέψεως είναι να  πιστεύει ότι:

Α. Η Τουρκία σέβεται την υπογραφή της. Η Τουρκία όμως έχει πίσω της μία άλλη ιστορική και πολιτισμική παράδοση: δεν έχει πρόβλημα να υπογράφει αλλά στο να δεσμεύεται και

Β. Οπωσδήποτε θα είναι απαραίτητοι κάποιοι συμβιβασμοί εκ μέρους μας, έστω και οδυνηροί, προκειμένου να αποφύγουμε τον πόλεμο με την Τουρκία και να εξασφαλίσουμε την ειρήνη. Είναι τόσο ανιστόρητοι ή τόσο πορωμένοι από την ιδεολογία του ενδοτισμού, που δεν έχουν καταλάβει, ότι η έννοια της καλής γειτονίας είναι ανύπαρκτη στο σκεπτικό της Τουρκίας; Η Τουρκία θα πάρει ό,τι πάρει και σε λίγα χρόνια θα επανέλθει και θα ζητεί και άλλα και μάλιστα από ενισχυμένη θέση. 

Είναι απορίας άξιον, πώς καταξιωμένοι επιστήμονες, όπως ο σημερινός ιδεολογικός σημαιοφόρος του ΕΛΙΑΜΕΠ καθηγητής Π. Ιωακειμίδης, επιδεικνύουν τέτοια άγνοια απέναντι στην πραγματικότητα, που συγχέουν τον ρεαλισμό με τον ενδοτισμό και καταλήγουν στην πνευματική παράλυση μπροστά στην κατακτητική μανία των γειτόνων μας με την ανοχή των εταίρων μας και την αποδοχή του ΝΑΤΟ.

3.    Το σαλόνι του Παπαχελά ως νέο βαθύ κράτος;

Μπάμ ηκούσθη στον αέρα! Εκεί που νομίζαμε, ότι το ελλαδικό καθεστημένο έχει αποδεχθεί την μοίρα της Ελλάδας ως μελλοντικής επαρχίας μιας νέας Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ερρίφθησαν τρείς βολές κατά της μεταπρατικής εξωτερικής μας πολιτικής. Ο δράστης δεν αναζητείται, οι βολές ήταν επώνυμες. Είναι ο Αλέξης Παπαχελάς. Όμως δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο άτομο, παρόλο το γνωστό πολιτικό και κοινωνικό του εκτόπισμα και πέρα από τα όρια της Ελλάδας. Ο Παπαχελάς συζητεί πολύ και το κυριότερο, γίνεται δέκτης σκέψεων και ανησυχιών από ανθρώπους επιρροής. Δεν θα θεωρούσαμε ως άκαιρο να μιλήσουμε για την αρχή διαμορφώσεως ενός νέου ελληνικού βαθέως κράτους και ας μας επιτραπεί να του δώσουμε το προσωρινό όνομα «Σαλόνι Παπαχελά». Πρόκειται για μία άτυπη λέσχη ανησυχούντων αστών, πολιτικών και διπλωματών κυρίως. Ο ίδιος αποκαλύπτει την ύπαρξή τους και τι αναζητούν: «… μπορεί να υπάρχουν οι αθεράπευτα αισιόδοξοι ή και αφελείς… αλλά λιγοστεύουν» και ότι πρέπει να αναζητηθεί: «η κοινώς αποδεκτή απάντηση της χώρας» (Καθημερινή 23-10-22).

Η πρώτη βολή έπληξε το οπλοστάσιο του ΕΛΙΑΜΕΠ και  ανατίναξε την επιχειρηματολογία Ιωακειμίδη. Παπαχελάς: «Πριν από 25 χρόνια αποφασίσαμε, ορθώς, ότι επίσημος στόχος είναι μια ευρωπαϊκή Τουρκία. Αυτό τελείωσε, όχι με ευθύνη της Αθήνας» (Καθημερινή 16-10-22).

Η δεύτερη βολή ήταν πιο ήπια, διότι αφορούσε την ελληνο-αμερικανική Συμφωνία αμυντικής συνεργασίας αλλά το βλήμα διέθετε δύο κεφαλές. Η μία κατευθύνθηκε προς το Μέγαρο Μαξίμου και έπληξε την θριαμβολογία της Κυβερνήσεως. Ο Παπαχελάς εμμέσως αμφισβητεί την δέσμευση της Ουάσιγκτον να αποτρέψει Τουρκική επίθεση,  χαρακτηρίζει ως απλές ελληνικές «προσδοκίες» την υποχρέωση επεμβάσεως των ΗΠΑ και συμβουλεύει την ελληνική κυβέρνηση να μην εφησυχάζει αλλά τουλάχιστον να προσπαθήσει μέσα σε αυτό το ρηχό συμβατικό πλαίσιο της Συμφωνίας, να διαχειρισθεί όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά τις προσδοκίες της: «Θα χρειασθεί μία αποτελεσματική διαχείριση προσδοκιών» (Καθημερινή 6-2-22).

Η δεύτερη κεφαλή διέθετε περισσότερη εκρηκτική γόμωση, διότι έχει γενικότερο χαρακτήρα:

Α. Επικρίνει τον «άγαρμπο» τρόπο, με τον οποίο ο Μπάιντεν τορπίλισε το Σχέδιο του αγωγού EastMed.

B. Οι άστοχες ενέργειες του Μπάιντεν δίνουν «το μήνυμα στον Ερντογάν, ότι μπορεί να κλιμακώσει… την ένταση» και «να ανεβάζει την πίεση έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου».

Γ. Προειδοποιεί την Ουάσιγκτον: «Αυτοί που λαμβάνουν τις αποφάσεις στην Ουάσιγκτον να προσέξουν πολύ τους χειρισμούς  τους το επόμενο διάστημα», διότι οι Έλληνες κρίνουν τις ελληνο-αμερικανικές σχέσεις «μέσα από το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων» (6-2-22). «Το απόλυτο κρας τεστ της σχέσης μας με την Δύση θα είναι προφανώς η στάση της στην απευκταία περίπτωση μιάς σύγκρουσης με την Τουρκία. Αν νιώσουμε, ότι η Δύση μας προδίδει… τα ρήγματα της δυσπιστίας και του αντιδυτικισμού θα εκδηλωθούν με τρόπο εκρηκτικό. Ας το ξέρουν αυτό σύμμαχοι και εταίροι» (27-3-22).

Ο Παπαχελάς  απευθύνεται ευθέως προς την φιλοτουρκική πτέρυγα της Ουάσιγκτον,  για να τους προειδοποιήσει: «Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι «οι ΗΠΑ δεν πρέπει να χάσουν την Τουρκία». Είναι εντυπωσιακό πως πιστεύουν ακόμη ότι την «έχουν», αλλά και το πως αγνοούν πόσο εύκολα μπορούν να «χάσουν» την Ελλάδα» (29-5-22).  Εντυπωσιάζει η γεωπολιτική «αθυροστομία» του Παπαχελά για ένα «σαλόνι» εθισμένο σε διαφορετικό «σαβουάρ βιβρ»!

Ακολούθησε και μία τελευταία βολή με βόμβα διασποράς. Περιλαμβάνει μία επισκόπηση για τον στρατηγικό σχεδιασμό της εξωτερικής μας πολιτικής και καταρρίπτει το δόγμα της «Σωστής πλευράς της ιστορίας».

Ο Παπαχελάς προτείνει στην Κυβέρνηση για λογαριασμό του «Σαλονιού» (10-4-22):

Α. Η Ελλάδα χρειάζεται μία πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Ακόμη και για μια χώρα ενταγμένη σε μία συμμαχία και με ένα βεβαρυμένο παρελθόν, όπως η Ελλάδα, η εξάρτηση και η μονοδιάστατη εξωτερική πολιτική είναι απαράδεκτες καταστάσεις. Η Ελλάδα πρέπει να διαπραγματεύεται την θέση της και να «διεκδικεί ανταλλάγματα σε όλους τους τομείς».

Β. Η Ελλάδα να αποφεύγει τις βαθειές υποκλίσεις. «Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να φτάνει στα άκρα για να αποδείξει την νομιμοφροσύνη της». Προφανώς επικρίνει την αποστολή όπλων στην Ουκρανία. Έχει ιδιαίτερο κοινωνιολογικό ενδιαφέρον, ότι στο σημείο αυτό ο Παπαχελάς προσθέτει μία επιπλέον διάσταση στην ελληνική                               υποτέλεια, εθελοντικού και πολιτισμικού χαρακτήρα: Ούτε δικαιολογείται η ακραία επίδειξη υποτέλειας, επειδή η Ελλάδα είναι «διαφορετική» χώρα. Η διαφορά της πολιτισμικής μας ταυτότητας δεν πρέπει να αποτελεί λόγο μειονεξίας. Προχωρεί ακόμη περισσότερο: επιρρίπτει ευθύνη για τον σημερινό αντιδυτικισμό των Ελλήνων στην δαιμονοποίηση του «τεμπέλη Έλληνα» από «ένα μέρος της Δυτικής ηγεσίας στην διάρκεια της κρίσης».

Γ. Ας κάνουμε διάλογο με την Τουρκία, έστω και μπλοφάροντας.

4. Επίλογος

Η «Σωστή πλευρά της ιστορίας» είναι μία αμφιλεγόμενη έννοια. Χρησιμοποιείται και ως χρυσωμένο χάπι καταπόσεως της υποτέλειας. Το 1919 ο Βενιζέλος σε απόλυτη ταύτιση με την «Σωστή» πλευρά της ιστορίας έστειλε το Εκστρατευτικό σώμα στην Ουκρανία. Το πληρώσαμε ακριβά. Σήμερα ο Μητσοτάκης στέλνει όπλα στην Ουκρανία και …κηρύσσει τον πόλεμο στην Ρωσία, ελπίζοντας έτσι να συγκινήσει τον Μπάιντεν. Όμως ο ελληνο-αμερικανός πρέσβης Γ. Τσούνης αγνόησε τελείως την μεγάλη Συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Στην συνέντευξη που έδωσε στον ΑΝΤ1 (Protothema.gr 7-11-22) και στην ερώτηση: Τι θα κάνουν οι ΗΠΑ, αν η Τουρκία επιτεθεί στην Ελλάδα, ο κ. Τσούνης απάντησε: «Καταλαβαίνω την ρητορική. [Ακόμη και σε αυτό το σημείο απέφυγε να προφέρει το όνομα της Τουρκίας. Απάντησε σαν να ήταν ο εκπρόσωπος Τύπου του State Department και όχι στην Αθήνα]. Κανείς δεν θεωρεί, ότι είναι εποικοδομητική. Το μοναδικό που θα φέρει αποτέλεσμα είναι να συζητήσετε και να επιλύσετε τις διαφορές διπλωματικά κα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.  Διαβιβάζουμε σταθερά σε Ελλάδα και Τουρκία να κάνουν αυτό ακριβώς, επειδή ξέρω ότι και η Ελλάδα και η Τουρκία επιδιώκουν ειρήνη»! Αποστασιοποίηση και απόρριψη ευθύνης.

Το συμπέρασμα είναι, ότι η πολιτική εξουσία πρέπει να ακολουθεί το εθνικό συμφέρον και μόνο και ας αφήσει την ιστορία για τους ιστορικούς. Εμείς στην Μικρασία για να είμαστε με την «σωστή» πλευρά της ιστορίας, χάσαμε, ο Κεμάλ που την έγραψε στα υποδήματά του, νίκησε.

Όσο για την Χούντα, δύο ερωτήσεις:

Α. Υπήρξε πιο υποτελές στον αμερικανικό παράγοντα ελλαδικό καθεστώς;

Β. Από πιο καθεστώς υποστήκαμε την μεγαλύτερη εθνική συμφορά μετά το 1922;

Ι have a dream! Να ενεργοποιηθούν οι Έλληνες, να μονιάσουν, να ανατρέψουν αυτό το σάπιο και υπόδουλο πολιτικό σύστημα και να συγκαλέσουν Συντακτική Εθνική Συνέλευση. Αυτή την φορά το πρόβλημα δεν είναι, αν έχουμε ένα νέο Βενιζέλο. Το απολύτως επείγον είναι ένας νέος «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» και για να μην προκύψει παρεξήγηση λόγω αναφοράς του ιστορικού παραδείγματος, ευχόμαστε την εμφάνιση μιάς οργανωμένης αντιστοίχου πρωτοβουλίας ή και συνεργαζομένων πρωτοβουλιών για ένα νέο 1909. Λέτε μεταξύ αυτών των πρωτοβουλιών να εμφανισθεί και το «Σαλόνι Παπαχελά»; Το ευχόμαστε, αρκεί να μην είναι αυτή η μόνη πρωτοβουλία που θα εμφανισθεί…

 Ο Ηλίας Φιλιππίδης είναι συγγραφέας και έχει διατελέσει πανεπιστημιακός κοινωνιολογίας και νομικός.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »